Լրահոս

Վերականգնվում է Գյումրու կենտրոնը․ ծայրամասերը եւս ուշադրություն են պահանջում

«Կումայրի» պատմական միջուկը՝ զբոսաշրջության այցեքարտ

Այս տարի ապրիլին Շիրակի մարզի Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնում անցկացվեց քննարկում՝ Գյումրիի Կումայրի պատմական կենտրոնի զարգացման նախագծի շուրջ տարվող աշխատանքների վերսկսման նպատակով։

Կումայրի պատմական կենտրոնի զարգացման նախագծի նպատակն է բարձրացնել Գյումրի քաղաքի գրավչությունը՝ պահպանելով պատմամշակութային հուշարձաններն ու շինությունները, և նպաստել զբոսաշրջության զարգացմանը՝ նախագծի իրականացման բոլոր փուլերում Գյումրու բնակիչների ակտիվ ներգրավվածության ապահովման միջոցով։

Կումայրի պատմական կենտրոնի զարգացման ներկայումս իրականացվող աշխատանքները համակարգելու նպատակով՝ հանդիպման ավարտին նախարար Վ․Քերոբյանի առաջարկով որոշվել էր ստեղծել աշխատանքային խումբ, որը կզբաղվի նախագծի իրականացման ճանապարհային քարտեզի գծման աշխատանքներով, ընթացիկ խնդիրների ու հարցերի վերհանմամբ և դրանց արագ ու արդյունավետ կարգավորմամբ։

Այս հանդիպումից երեք ամիս անց՝ հուլիսի վերջին, ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի պաշտոնակատար Սուրեն Պապիկյանը տեղեկացրեց, որ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Հայաստանի տարածքային զարգացման հիմնադրամի միջոցով իրականացվող` «Տեղական տնտեսության եւ ենթակառուցվածքների զարգացման» ծրագրի շրջանակում, ՀՀ կառավարության և Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ` Գյումրիում սպասվում են նոր խոշոր ներդրումներ՝ շուրջ 4 միլիարդ 300 միլիոն դրամ։

«Գյումրին բարեկարգելուն և մշակութային մայրաքաղաքի զբոսաշրջային ներուժը հզորացնելուն միտված աշխատանքները շարունակական բնույթ են կրում։ Նախատեսվում են այնպիսի աշխատանքներ, որոնք իրենց ծավալով աննախադեպ են։ Մասնավորապես` կիրականացվեն Խանջյան, Չայկովսկու, Աճեմյան, Հանեսօղլան, Ջիվանի, Տերյան և Նալբանդյան փողոցների, ինչպես նաև Հաղթանակի պողոտայի վերականգնում, Գյումրու քաղաքային Բարեկամություն զբոսայգու վերակառուցման նախապատրաստման աշխատանքներ, Սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցու հարակից այգու և հարող Աբովյան փողոցի` աջ և ձախ հատվածների վերականգնում։ Այս բոլոր աշխատանքների արժեքը միասին՝ նախնական գնահատմամբ կկազմի շուրջ 4 միլիարդ 300 միլիոն դրամ։ Այս շրջանակում արդեն իրականացվել են Շիրազի, Վարպետաց, Ջիվանու, Ղորղանյան և Աբովյան փողոցների վերանորոգման աշխատանքները»,-գրել էր Պապիկյանը։

Գյումրու Սլաբոդկան  (рабочая слободка) վերականգնվելու է

Քաղաքի կենտրոնը շարունակում է պահպանել Ալեքպոլի հատակագծի կառուցվածքն ու պատմաճարտարապետական շինությունների դիմագիծը: Քաղաքի հին թաղեից է համարվում Սլաբոդկան (рабочая слободка), որը գտնվում է քաղաքի հարավային մասում։

Այստեղ ժամանակին բնակվել են ռուսներ, ռուսական հատակագծով եւ ճարտարապետությամբ Ալեքսանդրապոլի այս թաղում կառուցվել են նաեւ առանձնատներ։ Ներդրումային տարաբնույթ ծրագրերով նախատեսվում է քաղաքի Սալբոդկա թաղամասում վերականգնել առանձնատներն ու թանգարանները, կառուցել հյուրատներ։

Ծրագրով նախատեսվում է նաեւ Հաղթանակի պողոտայի վերականգնում, որտեղ ներկայում փողոցային առեւտուր է իրականացվում։ Համաշխարհային բանկի պահանջներից է վերականգնման աշխատանքներն այնպես իրականացնել, որպեսզի տնտեսվարող սուբյեկտները վնաս չկրեն։ Այս նպատակով տնտեսվարողներին այլընտրանք է առաջակվելու, նրանց կրպակները կամ տեղափոխվելու են այլ վայր, կամ մեկ ուրիշ տարբերակ է քննարկվելու, այնպես, որ վերջիններս վնասներ չկրեն։

 Վարդանանց հրապարակին նոր շունչ տալու գաղափարը Գյումրու քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանինն  է

Դեռ 2018 թվականին էր նախատեսվում Գյումրու կենտրոնական՝ Վարդանանց հրապարակի հիմնովին վերանորոգում, ֆինանսավորման աղբյուր նշվում էր Համաշխարհային բանկը։ Աշխատանքների իրականացման համար պահանջվում էր 100 մլն ՀՀ դրամ։ Սակայն աշխատանքները չմեկնարկեցին։ 2019 թվականի ամռանը մի քանի փոփոխություն կատարվեց հրապարակում՝ քաղաքապետարանի դիմացը սալապատվեց, դրոշակները փոխվեցին։

Վարդանանց հրապարակին նոր շունչ տալու ծրագրի հեղինակը համայնքի ղեկավար Սամվել Բալասանյանն է։ Ծրագրի իրականացման համար ընդհանուր անհրաժեշտ էր 250 մլն ՀՀ դրամ։ Գումարն ակնկալվելու էր Համաշխարհային բանկից։

Ըստ նախնական ծրագրի՝ նախատեսվում էր սբ․Ամենափրկիչ եկեղեցու հարեւանությամբ եղեւնիների հանում եւ վերատնկում Մայր Հայաստան հուշահամալիրի տարածքում, նախկին եղեւնիների տարածքում ծաղիկների աճեցում, իսկ քաղաքապետարանի վարչական շենքի դիմացի եղեւնիների տարածքում՝ մանրաքարերով սալապատում։

Գյումրու Վարդանանց հրապարակում Սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցու հարեւանությամբ գտնվող ութ եղեւնիների՝ Մայր Հայաստան հուշահամալիրի տարածքում վերատնկման նպատակով 2019 թվականի սեպտեմբերի 3-ին կազմակեևպվեց եւ անցկացվեց հանրային քննարկումը, որը, մեղմ ասած, տապալվեց։ Կողմերը համաձայնության չեկան եղեւնիների տեղափոխման շուրջ։ Քաղաքապետարանն այս մասով որեւէ քայլի չդիմեց։

Այդ ընթացքում ԳԱԼԱ խմբակցությունն հանդես գալով հայտարարությամբ՝ տեղեկացրեց, որ ուսումնասիրելով խնդիրը, հավատարիմ մնալով իր նախընտրական ծրագրին, մասնավորաբար՝ քաղաքի համաչափ զարգացման, համայնքային սուղ միջոցների խնայողական եւ արդյունավետ ծախսումների, հանրային շահի գերադասման սկզբունքներին, համարում է, որ Գյումրու Վարդանանց հրապարակի վերակառուցման գաղափարը ոչ միայն ժամանակավրեպ է, այլեւ կոպիտ սխալ է համայնքային խնդիրների արդյունավետ լուծման եւ քաղաքաշինական տեսանկյուններից:

«Հերթական անգամ մատնանշում ենք, որ Գյումրու փողոցային ցանցի գրեթե 80 տոկոսը չի նորոգվել կամ հիմնանորոգվել ավելի քան 30 տարի, քաղաքի բոլոր թաղամասերը, բացի կենտրոնից, տասնամյակներով թաղված են ցեխի, փոշու եւ ավերակների մեջ: Առնվազն տարօրինակ է, որ քաղաքապետն անտեղյակ է այդ իրավիճակին: Այս իրավիճակի անտեսմամբ ծախսեր կատարել բարեկարգ հրապարակի վերակառուցման համար առնվազն միջոցների վատնում է: Համայնքի համաչափ զարգացման տեսանկյունից արտակարգ հրատապություն ունի թաղային նշանակության փողոցների շուտափույթ բարեկարգումը: Հրապարակի վերակառուցման գաղափարը մտացածին է եւ անտեղի: Զբոսաշրջության զարգացմամբ այդ վերակառուցման արդարացումը եւ իբր ոչ համայնքային միջոցներով, այլ Համաշխարհային բանկի միջոցներով կառուցապատման բացատրությունը պարզունակ հնարքներ են, որոնցով փորձ է արվում քաղաքացիներին ներկայացնել այդ հնարավոր աշխատանքների կատարման շահեկանությունը: Այնինչ, զբոսաշրջության տեսանկյունից կարեւոր է նախ հասարակական զուգարաններ կառուցելու, աղբամանների ավելացման, բավարար գիշերային լուսավորության ապահովման եւ բազմալեզու ցուցանակների խնդիրները կարգավորել, իսկ Համաշխարհային բանկի միջոցները նվեր չեն եւ հատկացումից հետո դառնում են հանրային միջոց»,-հրապարակել էր ԳԱԼԱ խմբակցությունը։

Վարդանանց հրապարակը դարձյալ հիմնանորոգվում է․ այս անգամ նախատեսվում է ծախսել 121 մլն դրամ․ եղեւնիների տեղափոխում չի նախատեսվում

Գյումրու Վարդանանց հրապարակը վերջին անգամ հիմնովին վերանորոգվել է 2013 թվականին, երբ Գյումրին ճանաչվեց մշակութային մայրաքաղաք։ Այդ նպատակով համայնքի բյուջեից ծախսվեց մոտ 100 մլն ՀՀ դրամ։ 2013-ին հաջորդող տարիներին հրապարակում անընդմեջ կատարվել են ճաքալցման աշխատանքներ՝ փոսալցում, կարկատաններ։

Մոտ մեկ ամիս առաջ Վարդանանց հրապարակում դարձյալ մեկնարկել են հիմնանորոգման աշխատանքներ։ Այս անգամ ֆինանսական աղբյուրները կառավարությունն ու Գյումրի համայնքն են։ Աշխատանքներն ավարտին հասցնելու նպատակով նախատեսվում է ծախսել շուրջ 121 մլն դրամ, որի 40 տոկոսը պետական, իսկ 60 տոկոսը համայնքի բյուջեից է լինելու։ Աշխատանքներն իրականացնում  է Շիրակի մարզում գտնվող «Մերձմոսկովյան» ԲԲ ընկերությունը։

Գյումրու համայնքապետարանի աշխատակազմի բնակկոմունալ եւ շրջակա միջավայրի պահպանության բաժնի պետ Կնյազ Մանասյանի խոսքով՝ առաջիկա 2-3 ամսում հրապարակում հիմնանորոգման աշխատանքներն ավարտվելու են։

Ինչո՞ւ է Գյումրիում հաճախակի վերականգվում քաղաքի կենտրոնը, հրապարակը, մինչդեռ ուշադրության եւ հոգածության կարիք ունեն նաեւ ծայրամասային թաղերը, նրբանցքները, նաեւ թաղային նշանակության փոոցները։ Դեռ երկու տարի առաջ Գյումրու քաղաքապետ Ս․Բալասանյանն այս հարցին այսպես էր պատասխանել․ «Հրապարակի ասֆալտի ճաքերն այսօր էլ են տեսանելի, 3-4 տարին մեկ անգամ վերանորոգելու, արտաքին հին շերտը նորով փոխարինելու եւ 100 միլիոն ՀՀ դրամ ծախսելու անհրաժեշտություն է առաջանում։ Հետեւաբար, կարելի է ավելի խոշոր գումար ծախսել, որպեսզի մոտ 30 տարի վերանորոգման անհրաժեշտություն չառաջանա»։

Նույնաբովանդակ պատասխան է տալիս նաեւ այսօր Կնյազ Մանասյանը՝ նշելով․ «Քաղաքապետարանը մնում է իր դիրքում․ դիրքորոշումը պահպանում է։ Պնդել եմ, որ ճաքերն այնքան են մեծացել, որ հետագայում այլեւս անհնարին կլինի այդ ճաքերով պահպանել հրապարակը։ Մենք չէինք նկատել հյուրանոցի (նկատի ունի նախկին Լենինական հյուրանոցը-հեղինակ) մայթի մոտ մեծ ճաքերը։ Մեկ-երկու տարի հետո մենք կարող է հրապարակում այնքան մեծ ծախսեր կատարենք, որ այսօրվա ծախսած գումարից շատ լինի»։ Կ․Մանասյանը միաժամանակ նշում է՝ ճաքերի գոյացման պատճառը ստորգետնյա ջրերն են։

Պաշտոնյան ընդգծում է՝ այս ծավալի աշխատանքներ չկատարելու եւ հրապարակը ներկայում չհիմնանորոգելու դեպքում 1- 2 տարում Գյումրին ավելի շատ քայքայված ասֆալտով հրապարակ կունենա։

Կ․Մանասյանի խոսքով՝ 2013 թվականին հրապարակը հիմնանորոգել են մեկ շերտ ասֆալտով։ «Մեկ շերտով մեկ շերտի համար ութ տարին չափազանց լավ ժամկետ է»,-2013-ին հրապարակի հիմնանորոգման աշխատանքներն այսպես է գնահատում համայնքապետարանի պաշտոնյան։

2021-ին Գյումրիում հինանորոգվում է 33 փողոց ու հրապարակ

2020 թվականին համավարակի տարածման, այնուհետ Արցախում ռազմական գործողությունների վերսկսման հետեւանքով Գյումրիում փողոցաշինական աշխատանքներից մի քանիսն այդպես էլ կիսատ մնացին։ Կիսատ մնացած աշխատանքները, ինչպես տեղեկացնում է համայնքապետարանի աշխատակազմի բնակկոմունալ եւ շրջակա միջավայրի պահպանության բաժնի պետ Կնյազ Մանասյանը, շարունակվում են այս տարում։

2021 թվականին նախատեսված է Գյումրիում սկսել եւ ավարտին հասցնել 33 փողոցի ու հրապարակի հիմնանորոգման աշխատանքներ։ Ընթացիկ տարում 23 փողոց հիմնանորոգվում է Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկի վարկային-դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակում։ Կ․Մանասյանի խոսքով՝ աշխատանքների մեծ մասը գրեթե ավարտված է։

Սուբվենցիոն՝ կառավարություն-համայնք համագործակցության եւ ֆինանսական միջոցների ներդրման արդյունքում 2021-ին ավարտվելու են 9 փողոցի եւ մեկ հրապարակի հիմնանորոգման աշխատանքներ։ Կոմիտաս փողոցի հիմնանորոգման աշխատանքները նախորդ տարի հետաձգվել էին ջրահեռացման եւ ջրամատակարարման համակարգերի կառուցման պատճառով։ Նախատեսված աշխատանքներն ընթանում են 2021-ին, որոնք ավարտին են հասցվելու մինչեւ այս տարեվերջ։

Սուբվենցիոն ծրագրի ընդհանուր գումարը շուրջ 800 մլն ՀՀ դրամ է, որի 60 տոկոսը ներդրել է Գյումրին՝ համայնքային բյուջեի, իսկ 40 տոկոսը՝ կառավարությունը պետական բյուջեի միջոցներից։

Գյումրիում այս տարի փողոցաշինական աշխատանքներն իրականացնում են Շիրակի մարզում գտնվող ընկերությունները, որոնք իրենց կատարած աշխատանքներով ծանոթ են Գյումրու համայնքապետարանին՝  «Մերձմոսկովյան» ԲԲԸ, «Դուստր Մոնիկա» ՍՊԸ, «Ախուրյանի կոոպշին» ՍՊԸ,  «Լենճանշին» ՍՊԸ,  «Զարգարյան եւ ընկերներ» ՍՊԸ-ի իրավահաջորդ ընկերություն։

Կ․Մանասյանի վստահեցմամբ՝ շինընկերությունների աշխատանքները վերահսկում է եւ տեխնիկական վերահսկիչը, եւ համայնքապետարանի մասնագետն ու ինժեները։ Տեղում հայտնաբերված խախտումները, սխալները վերացնելու հանձնարարականներ են տրվում շինընեկություններին։ «Տեղում լուսանկարում ենք աշխատանքը եւ պահանջում վերացնել եղած խախտումը։ Գրավոր եւս ներկայացնում ենք խախտումը։ Բայց այնպես ենք անում, որ հարցը գրավոր ներկայացնելուն չհասնի։ Երաշխիքային ժամկետը մեկ տարին է։ Ընկերությունը ապարտավոր  է շտկել խնդիրները»,-ասում է համայնքապետարանի աշխատակազմի բնակկոմունալ եւ շրջակա միջավայրի պահանության բաժնի պետ Կ․Մանասյանը։

Քաղաքի նրբանցքները կշարունակեն մնալ անասֆալտ, քարուքանդ ու անտեսված

Գյումրիում կա մի քանի հարյուր նրբանցք, որոնք 88-ի աղետից հետո երբեւէ ասֆալտ չեն տեսել։ Խորդուբորդ, հիմնովին քանդված այդ նրբանցքներն հիմնականում Գյումրու կենտորնական թաղամասերում են։ Գյումրու համայնքապետարանը վերջին 32 տարում ոչ մի աշխատանք չի նախատեսել այդ նրբանցքները գոնե մասնակի վերանորոգելու ուղղությամբ։

Կ․Մանասյանը եւս համաձայնում  է առկա իրավիճակի հետ եւ ավելացնում․ «Հիմա աշխատում ենք քաղաքի կենտրոնական, թաղային փողոցների բարեկարգման աշխատանքներով։ Այս աշխատանքները կավարտենք, կանցնենք դրանց նրբանցքներին։ Մենք ընդհանրապես չենք իրականացնում նրբանցքների բարեկարգում։ Այդտեղ շահառուների թիվը քիչ է։ Շահառուներն ավելի շատ են կենտրոնական եւ թաղային փողոցներում, քան նրբացքներում»,-ասում է նա։

Գյումրու համայնքապետարանը վերջին տարիներին նույնքան անուշադրությամբ էր վերաբերվում նաեւ մայթերին․ հաճախ փողոցը վերանորոգում էին, իսկ մայթերն անտեսում՝ թողնելով քանդված։ Միայն վերջին 3 տարում լրատվամիջոցների, քաղաքացիների բարձրաձայնած այս հարցին հետեւելով՝ համայնքը սկսեց մայթերը եւս բարեկարգել։

Անի Մկրտչյան

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com; progressgyumri@mail.ru

Գյումրիում համատիրությունները հազիվ գոյատևում են. կփակվե՞ն ինքնակամ

Վստահության պակա՞ս, թե՞ համավարակի ազդեցություն․ վարձավճարները քիչ են հավաքագրվում

Հայաստանի ոչ բոլոր քաղաքներում են գործում համատիրություններ։

Տարբեր քաղաքներում համատիրությունների վարձավճարների չափը տարբեր է՝ մեկ քառակուսի մետր մակերեսի դիմաց ամսական վճարը տատանվում է 6-20 դրամի սահմաններում։

Գյումրիում գործում է շուրջ երկու տասնյակ համատիրություն․ մեկ քառակուսի մետրի դիմաց ամսական սահմանված է 10 ՀՀ դրամ՝ անկախ բազմաբնակարան շենքի պայմաններից։

Գյումրիում համատիրությունների նախագահները շատ հաճախ դժգոհում են վարձավճարի միասնական գնից՝ պատճառաբանելով, որ վթարային շենքերն ավելի շատ կարիք ունեն վերանորոգման, հետեւաբար, այստեղ սահմանված 10 դրամով հնարավոր չէ այնպիսի աշխատանք կատարել, որով հնարավոր կլինի գոհացնել բնակչին։

Բնակիչների գերակշիռ մասը վերջին 5 տարիների ընթացքում սկսել է աստիճանաբար չվստահել համատիրությունների գործունեությանն ու որոշել է վճարներ չմուծել։

Ինչո՞ւ վճարել, երբ կարելի է չվճարել

«Ես համատիրությանը տարեկան վճարում եմ 2540 դրամ։ 5 տարվա ընթացքում մեր շենքում համատիրությունը մի բան է արել՝ մուտքի մոտ լուսավորություն է ապահովել։ Ես շենքում բնակվում եմ արդեն 25 տարի։ Մի անգամ համատիրության աշխատողը շենքի ներսում մի վրձին չի արել, շենքի մրոտ պատերը չի ներկել։ Ներկի գինը չնչին բան է, եթե ուզենան՝ կանեն, բայց մարդիկ մեզնից փողերը կհավաքեն, իրար մեջ աշխատավարձ կբաժնեն։ Հիմա ի՞նչ անեմ ես։ Մուծեմ ու ջղայնանա՞մ․ չէ, ոչ՝ կմուծեմ, ոչ էլ կջղայնանամ»,-ասում է Գյումրու Անի թաղամասում բնակվող 75 ամյա կինը։

Ընդհանուր առմամբ, ինչպես մյուս քաղաքներում, Գյումրիում եւս  համատիրությունների համար առաջնայինը գումարների հավաքագրումն է, համատիրության աշխատակիցներին աշխատավարձ վճարելն ու գրասենյակային տարածքի վարձակալության համար վճարումը: Տարեկան փաստացի հավաքագրումը Գյումրու համատիրություններում տատանվում է 1 միլիոնից մինչեւ 35 միլիոն դրամ․ գումարի չափի տատանումը կախված է համատիրության՝ սպասարկող շենքերի, բնակարանների քանակից եւ մակերեսից։

Շենքի բնակիչներն իրազեկ են․ համատիրությունը վճար պահանջելու լծակ չունի

Համատիրության աշխատակիցներից մեկն անկեղծանալով ասում է՝ շենքի բնակիչների աչքերը սկսել են բացել լրատվամիջոցներն ու որոշ հասարակական կազմակերպություններ, որոնց բարձրաձայնած խնդիրներին հետեւելով բնակիչներից ոմանք համատիրության աշխատանքի դեմ դատարաններում հայցեր ու բողոքներ են ներկայացրել։ «Ես արդեն 15 տարի համատիրությունում եմ աշխատում։ Սկզբում բնակիչները, գլուխները կախ, վճարում էին, եթե չվճարեին՝ տեղեկանք չէինք տա, հիմա լավ գիտեն՝ եթե մի բան սխալ անենք, կարող են բողոքել, դժգոհել, մեզ խայտառակել, վճարն էլ  չմուծել։ Շենքերի բնակարանների դռները կամ փակ են հիմա, կամ բնակիչն է դժգոհ մեր աշխատանքից ու էլ չի ցանկանում վճարել»,-ասում  է համատիրության աշխատակիցը։

«Շիրակ» համատիրության նախագահ Ռուզաննա Խաչատրյանն հաստատում է, որ վարձավճարների հավաքագրման գործում մեծ խնդիրներ են առաջ գալիս։ Համատիրությունը լծակներ չունի գումար պահանջելու, բնակիչն էլ ցանկություն չունի վճարել։ «Սա լույսի, գազի նման չէ,  եթե չվճարեն՝ անջատենք․․․ բնակիչներն էլ ցանկություն չունեն վճարելու»,-ասում է նա։

«Ախթամար» համատիրության նախագահ Թ․Ասատրյանն ասում է, որ տարեկան կարողանում են հավաքագրել նախատեսված վճարների մոտ 60 տոկոսը։ Հաստատում է՝ բնակիչները համատիրությանը պարտքեր շատ ունեն։ «Մուծումը քիչ  է, պահանջը՝ շատ, հին շենքեր են, բայց համակերպվում ենք իրավիճակի հետ, լարվածության չենք հասնում, երկկողմանի վստահություն կա»,-ավելացնում է նա։

Համատիրությունների աշխատանքը համավարակի օրերին

«Շիրակ» համատիրության նախագահն ասում է, որ համավարակի ամիսներին, երբ մարդկանց հետ շփումը դադարել է, կապ հաստատել են հեռախոսով, արդյունքում վճարների հավաքագրումը նվազել է։ «Հիմա խայտառակ վիճակ է։ Համատիրություններն ահավոր վատ վիճակում են․ համատիրության ենթակայությամբ կա 9 շենք, 300-ից ավելի բնակարան, շենքերը դարն ապրած են, կտուրների, կոյուղատար խողովակների խնդիրներ կան։ Համատիրության ենթակայությամբ կան 4-րդ աստիճանի վթարային շենքեր․ ես ամեն անգամ մտածում եմ, թե մի երկրաշարժի դեպքում ինչ կարող է լինել։ Մարդիկ չպետք է ապրեն 4-րդ աստիճանի վթարային շենքում, բայց ստիպված են ապրում»,-ասում է նա եւ ավելացնում՝ համատիրությունը գոյատեւում է պարտաճանաչ բնակիչների շնորհիվ, նրանք են վճարում ժամանակին։ Այս համատիրության տարեկան նախատեսված բյուջեն 1 մլն 300 հազար դրամ է, հավաքագումը, ինչպես ասում է նախագահը, հասնում է մոտ 30-40 տոկոսի։

«Երեւանյան 155», «Երեւանյան 157», «Օդանավակայան» համատիրությունների նախագահ Հ․Խաչատրյանն ասում է, որ համավարակի առաջին ամիսներին թեպետ եղել են վճարների հավաքագրման հետ կապված խնդիրներ, այնուհանդերձ կարգավորվել են։ Համատիրությնա ղեկավարը ներկա ընթացքը գնահատում է նորմալ։

Գյումրու համատիրություններից մեկի նախագահն էլ, չցանկանալով ներկայանալ, դժգոհում է, որ ՀՀ կառավարությունը համավարակի օրերին անտեսել է համատիրությունների աշխատակիցներին եւ սոցիալական ծրագրերով չի աջակցել։

«Անցած տարի համավարակի ընթացքում մեր կառավարությունը հյուրանոցներին, վարսավիրանոցներին, բիզնեսով զբաղվողներին վճարեց, երբ չէին աշխատում, բայց մեզ չօգնեցին գումարով։ Երբ զանգեցի թեժ գիծ, ասացի, որ վճարման խնդիր կա, պատասխանեցին՝ ձեզ ո՞վ է ասել չաշխատել։ Մեր համատիրությունը մինչեւ օրս գոյատեւում է։ Բնակիչներն իշխանություններից բան չեն ակնկալում, համատիրությունն իրենից ի՞նչ  է ներկայացնում, որ ակնկալեն»,-եզրափակում է համատիրության նախագահը։

Քաղաքացին պարտավոր է վճարել անշարժ գույքի հարկ․ համատիրության վճարը դառնում է երկրորդային

2021 թվականի հունվարից բնակիչները վճարում են անշարժ գույքի հարկ․ գումարի չափը տատանողական է, որը առաջիկա 3 տարում աստիճանաբար ավելանալու է։ Այս հարկը պարտադիր է նաեւ բազմաբնակարան շենքերի բնակիչների համար։

Ինչպես արդեն հրապարակել էինք, 2020 թվականի մայիսին ՀՀ Հարկային օրենսգրքում կատարված փոփոխության համաձայն՝  2021 թվականի հունվարի 1-ից անշարժ գույքի համար գանձվող հարկը՝ գույքահարկը, հաշվարկվում է տվյալ գույքի ոչ թե կադաստրային, այլ շուկայականին մոտարկված արժեքի հիման վրա։

Եթե գործող կարգի համաձայն չի հարկվում մինչեւ 3 միլիոն դրամ կադաստրային արժեք ունեցող անշարժ գույքը, ապա ըստ փոփոխությունների, չհարկվող անշարժ գույք այլեւս չի լինելու։ Անշարժ գույքը բաժանված է երկու խմբի՝ բազմաբնակարան բնակելի շենքերում բնակարաններ ու անհատական բնակելի տներ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր հերթին ունի վեց մակարդակ, և որքան գույքի արժեքը բարձր է, սեփականատերը այնքան շատ գույքահարկ է վճարելու։

Համատիրությունների նախագահներից ոմանք արդեն հաշվարկել են, որ ընթացիկ տարում բնակիչը գրեթե նույնքան գումար պետք է վճարի համատիրությանը, որքան անշարժ գույքի համար։ «Տարբերությունը շատ քիչ է․ այսինքն՝ այնպես արեցին, որ բնակիչը ստիպված վճարի անշարժ գույքի համար, քանի որ չվճարելու համար տույժ  է առաջանալու։ Աստիճանաբար համատիրությունների աշխատանքին, կոպիտ ասած, զարկեցին․ էլ ո՞ր բնակիչը մեզ կվճարի, ո՞վ է կարող է այդքան գումար տալ, մենք աստիճանաբար կփակվենք»,-ենթադրում է համատիրության նախագահը։

Գյումրու համայնքապետարանը համատիրություններին ֆինանսապես առավել շատ աջակցել է ՏԻՄ ընտրություններից առաջ եւ հետո

Գյումրու համայքնապետարանը գրեթե ամեն տարի, ավագանու որոշմամբ, համայնքի բյուջեից 10 միլիոնից ավել գումար  է հատկացնում շենքերում մասնակի վերանորոգման աշխատանքներ կատարելու նպատակով։

Ամենախոշոր գումարները համայնքը համատիրություններին հատկացրել է 2016 թվականի ՏԻՄ ընտրություններից առաջ եւ հետո՝ 2017 թվականին։

Գյումրու ավագանու որոշմամբ 2016 եւ 2017 թվականներին համատիրություններին համայնքի բյուջեից ընդհանուր հատկացվել է 39 միլիոն ՀՀ դրամ։ 2016 թվականին 16 համատիրության հատկացվել է ընդհանուր 25 միլիոն դրամ։ Հատկացված նվազագույն գումարը եղել է 100 հազար դրամ, իսկ առավելագույնը՝ 16 միլիոն։

ՊԵԿ-ը վերահսկելու է համատիրությունների գործունեությունը

Օրեր առաջ Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում հանրային քննարկման է ներկայացվել ՀՀ օրենքը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» նախագիծը:

«Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում փոփոխություն և լրացում կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի մշակման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է «Համատիրության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծով առաջարկվող փոփոխություններով, ըստ որի նախատեսվում է համատիրությունների կողմից տարեկան գործունեության մասին հաշվետվություններ հրապարակելու պարտադիր պահանջը, իսկ պարտադիր պահանջը խախտելու համար պատասխանատվություն:

Նախագիծը մշակել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն:

Համաձայն նախագծի` համատիրության կողմից հաշվետվությունը թերի հրապարակելը կամ օրենքով սահմանված կարգով և ժամկետներում համատիրության կողմից հաշվետվությունը չհրապարակելը՝ առաջացնում է նախազգուշացում համատիրության ֆիզիկական անձ կառավարման մարմնի կամ իրավաբանական անձ կառավարման մարմնի պատասխանատու պաշտոնատար անձի նկատմամբ։

Գյումրիում գործող համատիրությունների նախագահների գերակշիռ մասն այս նախագծի մասին չի շտապում կարծիք հայտնել, փոխանցում են․ «Չգիտենք, թե ինչ կարծիք հայտնենք»։

Մյուսների կարծիքով՝ Գյումրու համայնքապետարանում գործող բաժնի վերահսկողությունը բավարար է, եւ ՊԵԿ-ի վերահսկողությունը անհրաժեշտ չեն համարում։

«Մենք խնդիր չունենք,  10 դրամի ետեւից ընկնելը, հաշվետվություն ներկայացնելը, պահանջելը շատ դաժան ու դժվար գործ է»,-ասում է նախագահներից մեկը։

Շիրակ համատիրություն Ռուզաննա Խաչատրյանը եւս ասում է, որ խնդիր չի տեսնում ՊԵԿ-ի վերահսկողության մասով․ «Պրոբլեմ չեմ տեսնում, հաշվետվությունները տալիս ենք նաեւ քաղաքապետարանի համապատասխան բաժնին»։

«Եթե օրենք հանեցին, էլ ի՞նչ կարող ենք անել, օրենքի դեմ ի՞նչ կարող ենք անել»,-եզրափակում է «Երեւանյան 155», «Երեւանյան 157», «Օդանավակայան» համատիրությունների նախագահ Հ․Խաչատրյանը։

Շատ քիչ բնակիչներ են համատիրություններից պահանջում բյուջեի ծախսերի վերաբերյալ հաշվետվություններ, արդյունքում այդ հաշվետվությունները մնում են փակ դարակներում, իսկ բնակիչներն անտեղյակ մնում իրենց վճարած հարկերի ծախսման ուղղություններից։

Անի Մկրտչյան

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com; progressgyumri@mail.ru

Ադրբեջանական կողմը կրկին դիմել է սադրանքի. հայկական կողմը զոհ ունի

Սեպտեմբերի 1-ին, ժամը 11։10-ի սահմաններում, ադրբեջանական ԶՈՒ ստորաբաժանումները հերթական անգամ սադրանքի են դիմել, հրաձգային զինատեսակներից և դիպուկահար հրացաններից կրակ բացելով հայ-ադրբեջանական սահմանի Արարատի մարզի, մասնավորապես՝ Երասխի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ, ինչի հետևանքով մահացու հրազենային վիրավորում է ստացել ՀՀ ՊՆ N զորամասի պայմանագրային զինծառայող, 1982 թ. ծնված, կրտսեր սերժանտ Գեղամ Լյովայի Սահակյանը։ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը կիսում է կորստյան ծանր վիշտը և զորակցություն հայտնում Գեղամ Սահակյանի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին և ծառայակիցներին: Պաշտպանության նախարարությունը խստիվ դատապարտում է ադրբեջանական կողմի գործողությունները և նախազգուշացնում, որ դրանք անպատասխան չեն մնա։ Իրադրության սրման ամբողջ պատասխանատվությունն ընկնում է Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության վրա։