Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության նպատակ-պահանջներից մեկն էլ է իրականություն դառնում. հանրապետությունում դեկտեմբերի 9-ին տեղի կունենան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, որը, թերեւս, կամփոփի հեղափոխական ժամանակաշրջանը եւ հնարավորություն կստեղծի լիարժեքորեն գնալ արմատական-համակարգային փոփոխությունների։
Սակայն ընտրությունները կկայանան հեղափոխության պահանջների ոչ լիակատար ապահովմամբ, քանի որ չհաջողվեց իրականացնել ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումներ, էլ չասած Կուսակցությունների մասին օրենքի ընդունման մասին։
Սա կարող է մի փոքր ստվերել ընտրական գործընթացը, սակայն ոչ այնքան, որ դա համարվի ոչ լեգիտիմ։ Ստվերը կարող է վերաբերել ընտրությունների քաղաքական-գաղափարական որակին, քանի որ պահպանված վարկանիշային ընտրակարգը հնարավորություն չի տալիս լիարժեքորեն ու արդյունավետորեն իրականացնել գաղափարական-ծրագրային մրցակցություն, այլ, ինչպես միշտ, այդ պայքարում առաջնային է դարձնում անձնային հեղինակության, ազդեցությունների ու թաղային կապերի գործոնը, ինչքան էլ նախկինում աչքի ընկած տարատեսակ փողատերերը, հեղինակությունները չմասնակցեն ընտրություններին։
Ընտրական նոր օրենսգրքի տապալման պատասխանատվությունը քաղաքական տարբեր շրջանակներ դնում են կամ ՀՀԿ-ի, կամ իշխանության վրա։ Առաջինին նրա համար, որ միայն այդ ընտրակարգով ՀՀԿ-ն կարող է հույս ունենալ անցնել խորհրդարան, իշխանությանն էլ մեղադրում են, որ անհրաժեշտ ջանք չներդրեց նոր Ընտրական օրենսգիրքն ընդունել տալու համար։
Ինչն էլ լինի տապալման դրդապատճառը, ունենք այն, ինչ ունենք. ունենք ապաքաղաքական տարրեր պարունակող ընտրակարգ, որոշ ընտրատարածքներում հայկական ավանդական ընտրությունների հնարավոր պատկեր, ապագա խորհրդարանում քաղաքական լայն ներկապնակի ու բազմազանության բացակայություն։
Քաղաքական մի շարք ուժեր հրաժարվեցին մասնակցել առաջիկա ընտրություններին՝ հիմքում ունենալով հենց հին ընտրակարգի պահպանումն ու դրա ապաքաղաքական բնույթը, որը փոքր ռեսուրսներ ունեցող, առավել եւս՝ նորաստեղծ կուսակցությունների համար դժվարացնում է մասնակցությունն ու մրցակցությունը, նվազեցնում անհրաժեշտ արդյունքներ արձանագրելու հնարավորությունները։
Փոխարենը՝ մասնակցության հայտ ներկայացրեց ՀՀԿ-ն, որը մինչեւ վերջերս զգուշանում ու տատանվում էր առաջադրման հարցում, քանի որ լավ հասկանում է նոր իրավիճակում իր հնարավորությունները եւ քարոզարշավի ժամանակ տարբեր կողմերից իր դեմ ուղղվելիք հարվածները։
Ճիշտ է՝ ՀՀԿ-ի ցուցակից բացակայում են տարիներ շարունակ այս կուսակցության համար շատ ձայներ բերած մեծամասնական կամ ռեյտինգային թեկնածուները, սակայն նախորդ իշխող ուժը հույս ունի հատկապես մարզերում օգտագործել պահպանած ռեսուրսները եւ իր համար անհրաժեշտ արդյունք ապահովել։ Չնայած, շատերի համոզմամբ, հակահեղափոխական դիրքերից հանդես եկող ՀՀԿ-ն որեւէ շանս չունի խորհրդարան անցնել, սակայն ՀՀԿ-ականների ախորժակը շատ մեծ է։ Նրանք հայտարարում են ոչ միայն ԱԺ անցնելու, այլեւ երկրորդ ուժը դառնալու մասին։ Ընդ որում, ասում են, թե իրենք են միակ ընդդիմադիր ուժը։
Բացի ՀՀԿ-ից, ընտրություններին կմասնակցեն եւս 8 կուսակցություն ու 2 դաշինք. «Բարգավաճ Հայաստան», ՀՅԴ, «Լուսավոր Հայաստան», ՀՀԿ, «Ազգային առաջընթաց», «Քրիստոնյա-ժողովրդական վերածնունդ», «Սասնա ծռեր», «Օրինաց երկիր», «Քաղաքացու որոշում» սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունները եւ «Իմ քայլը» ու «Մենք» դաշինքները:
Ընտրությունների արդյունքների տեսակետից բոլորը ընդունում են մեկ փաստ. հաղթող քաղաքական ուժի ու ապագա վարչապետի հարցը ի սկզբանե՝ հեղափոխության տրամաբանությամբ, լուծված է. դա «Իմ քայլը» դաշինքն է ու նրա առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը, եւ իրենք պայքարում են կամ երկրորդ տեղի, կամ ընդհանրապես խորհրդարան անցնելու համար։
Երկրորդ ուժ լինելու մասին հայտարարում են միանգամից 5 ուժեր. բացի ՀՀԿ-ից, նաեւ ԲՀԿ-ն, «Սասնա ծռերը», «Լուսավոր Հայաստանը», «Մենք» դաշինքը, որը կազմված է Արամ Զ.Սարգսյանի «Հանրապետություն» ու «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցություններից։ Դրանցից յուրաքանչյուրը բերում է իր հիմնավորումներն ու կռվանները, թե ինչու հենց ինքը պետք է լինի երկրորդ եւ հիմնական ընդդիմադիր ուժը։ Հասկանալի է, որ նմանատիպ հայտարարություններն ընդամենը նախընտրական տեխնոլոգիաներ են։
Ընտրություններին առաջադրված ու մասնակցող քաղաքական ուժերի բնութագրերին, քաղաքական դիրքորոշումներին, դաշտում գրաված տեղին, հնարավորություններին, քարոզարշավային պատկերին, ապագա խորհրդարանի հնարավոր դասավորությանը կանդրադառնանք հաջորդ հրապարակման մեջ։
Հ. Կիրակոսյան
©progressgyumri.am Armenian News/Analyses/Research/Interview/Monitoring:
Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com
📅 Ընտրական հանձնաժողովների համակարգը, կարգավիճակը և գործունեության կարգը:
Տեղամասային ընտրական հանձնաժողով կազմավորելու կարգը։
Ընտրական հանձնաժողովների նիստերին և քեարկությանը ներկա գտնվելու իրավունք ունեցող անձանց իրավունքներն ու պարտականությունները։
Դիտորդի, զանգվածային լրատվության միջոցի ներկայացուցչի, այցելուի իրավունքները, պարտականությունները և գործունեության երաշխիքները։
Ընտրական խախտումները և պատասխանատվության միջոցները, տեսակն ու չափը։
Պարզաբանումներ#Երկխոսության_մեդիա_կենտրո
🔹Ուղիղ հեռարձակում ➡
➡️ Բանախոսներ՝
ՀՀ փաստաբանական պալատի անդամներ, փաստաբաններ `
➡ Արամայիս Հայրապետյան,
➡ Հայկ Հարությունյան
➡ Սախարովի անվան ՄԻՊ կենտրոնի Շիրակի տարածաշրջանային կենտրոնի իրավաբան – Հերմինե Հովհաննիսյան
📌Համակարգող՝ Հասմիկ Մխիթարյան
#Երկխոսության_մեդիա_կենտրո
#Երկխոսության_մեդիա_կենտրոն -ում ավարտվեցին «Քաղաքացիական լրագրություն», «Հետաքննական լրագրություն», «Հաղորդավարական վարպետություն» թեմաներով դասընթացները մարզի ակտիվ երիտասարդների, սկսնակ լրագրողների, Բուհերի լրագրության բաժնի ուսանողների, քաղհասարակության անդամների համար, ովքեր տեսական գիտելիքներ ստացան «Խոսքի և տեղեկատվության ազատության իրավունք, օրենսդրական և իրավական կարգավորումներ, պատասխանի եւ հերքման իրավունք, իրավակիրառական պրակտիկա» և այլ թեմաներով: Ձեռք բերեցին հմտություններ լուրի կառուցվածքի և առանձնահատկությունների, հոդվածի և ռեպորտաժի, հարցազրույցի տեխնիկայի վերաբերյալ, սովորեցին տարբերել զրպարտությունն ու վիրավորանքը, փաստն ու կարծիքը: Դասընթացի 20 մասնակիցների տրվեցին վկայականներ: Այժմ նրանք գործնականում կիրառում են իրենց գիտելիքները՝ մասնակցելով ԵՄԿ-ում անցկացվող միջոցառումներին, անցկացնում են հարցազրույցներ, հարցախույզներ հասարակության շրջանում: Առաջիկայում նրանց կողմից կպատրաստվեն ռեպորտաժներ, կանցկացվեն քննարկումներ կառավարության և հանրային կարևոր նշանակություն ունեցող ՏԻՄ որոշումների, հանրային վերահսկողության, ԱԺ ընդունված օրենսդրական նախաձեռնությունների, տարբեր ոլորտների, առկա թերությունների ու բացթողումների մասին:
«Պետք է ձևավորել երկբևեռ քաղաքական դաշտ առնվազն, որտեղ երկու ուժեր քաղաքակիրթ, քաղաքական պայքարի մեջ կձևավորեն նոր օրակարգ Հայաստանի համար և կվերահսկեն մեկը մյուսին»
Առայժմ պարզ չէ, թե քաղաքական որ ուժերը ինչ ձեւաչափով կմասնակցեն արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին: Պարզ է մի բան, որ ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունները փաստաթղթերը ԿԸՀ ներկայացնելու համար ունեն 2 օր ժամանակ: Փաստաթղթերի ներկայացման վերջնաժամկետը նոյեմբերի 14-ն է: Ներկա քաղաքական իրավիճակի շուրջ կխոսեն Սասնա Ծռեր համահայկական կուսակցության անդամ Գագիկ Եղիազարյանը և կուսակցության քարտուղարության անդամ Գարեգին Չուգասզյանը:
Գյումրու ավագանու հերթական նիստը կայացավ նոյեմբերի 12-ին։ Նիստի օրակարգում 23 հարց էր։ Ավագանու 33 անդամից ներկա էին 24-ը։ Բոլոր հարցերն ընդունվեցին։
Նիստի օրակարգում, ԳԱԼԱ խմբակցության նախաձեռնությամբ, ընդգրկվել էր երկու ուղերձի նախագիծ, որոնք եւս ընդունվեցին։
Գյումրու ավագանին ուղերձով դիմեց ՀՀ կառավարությանը՝ հանրապետության երկրորդ քաղաքն ազատել տնակներից, լուծել անօթեւանության հիմնախնդիրը։ Մյուս ուղերձը համայնքապատկան մանկապարտեզներն անվճար դարձնելու մասին էր։ ՀՀ կառավարությունից տարեկան ակնկալվում է շուրջ 259 միլիոն ՀՀ դրամ։ Կառավարության հավանության եւ ընդունման դեպքում ծնողներն այլեւս ստիպված չեն լինի վարձավճարներ մուծել, որը Գյումրիում ամսական տատանվում է 6000-8000 ՀՀ դրամի միջեւ։
Գյումրու ավագանու հերթական նիստը կայանալու է դեկտեմբերի 11-ին։ Մինչեւ տարեվերջ նախատեսվում է եւս մեկ արտահերթ նիստ, նաեւ հանրային քննարկում 2019 թվականի բյուջեի նախագծի վերաբերյալ։
Այսօր՝ Գյումրու Սուրբ Հակոբ Մծբնեցի եկեղեցում տեղի ունեցավ աշխարհահռչակ ծանրորդ Յուրի Վարդանյանի քաղաքացիական հրաժեշտը։
Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 2-ին ԱՄՆ-ում 62 տարեկան հասակում իր մահկանացուն էր կնքել օլիմպիական խաղերի, աշխարհի 9-ակի ու Եվրոպայի 8-ակի չեմպիոն, ծանրորդ Յուրի Վարդանյանը:
Լեգենդար մարզիկի մահվան կապակցությամբ ստեղծված հանձնաժողովի որոշմամբ՝ հուղարկավորությունը կկայանա նոյեմբերի 13-ին Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնում:
Յուրի Վարդանյանը սկսել է ծանրամարտով զբաղվել 1970 թվականից: 1980 թվականին Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն է դարձել՝ սահմանելով 5 ռեկորդ, երկամարտի ցուցանիշը հասցնելով բացառիկ՝ 405 կգ-ի: Յուրի Վարդանյանը 2013-2014 թվականներին եղել Է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար: 2014-2017 թվականներին եղել է Վրաստանում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան:
Գյումրեցիները խորը ցավով եկել էին իրենց քաղաքի արժանի զավակին հրաժեշտ տալու: Եկեղեցու բակում հավաքված քաղաքացիներից յուրաքանչյուրը իր հետ բերել էր հիշողություն կապված Յուրի Վարդանյանի հետ.
«Համեստ ու քաշված տղա էր, բայց իրա գործերն իրանից մեծ էղան»
Թուրքմենստանում անցկացվող ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի հավաքականի ծանրորդները բարձր պահեցին ոչ միայն հայ ծանրամարտի, այլև ախարհահռչակ ծանրորդ և նվիրյալ հայ՝ Յուրի Վարդանյանի պատիվը:
Գ.Գալստյան
©progressgyumri.am Armenian News/Analyses/Research/Interview/Monitoring:
Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com
«Հայաստանի դպրոցներում և միջին մասնագիտական քոլեջներում մեդիագրագիտության շաբաթ» ծրագրի շրջանակներում Գյումրու պետական բժշկական քոլեջի ուսանողները հասարակագիտություն առարկայի դասախոս Գյուլնարա Ֆարզադյանի ղեկավարությամբ այցելեցին Գյումրու #Երկխոսության_մեդիա_կենտրո
Ինչպե՞ս հնարավորինս գրագետ օգտվել լրատվությունից և որո՞նք են մեդիագրագիտության հիմնական հարցերը: Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոնի նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 5-9-ը Հայաստանի դպրոցներում մեդիագրագիտության շաբաթ է հայտարարված: Ծրագրի շրջանակներում Կառնուտ համայնքի միջնակարգ դպրոցի աշակերտները հասարակագիտության ուսուցիչ Սևակ խաչատրյանի ղեկավարությամբ այցելեցին Գյումրու առաջընթաց ՔՀԶԿ-ի կողմից ստեղծված #Երկխոսության_մեդիա_կենտրոն , ծանոթացան կենտրոնի գործունեությանը, նախաձեռնություններին, միջոցառումներին:

📌 Ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք առաջիկա խորհրադարանական ընտրություններից:
📌 Ո՞ր քաղաքական ուժերը կհայտնվեն Խորհրդարանում