Պաշտպանեք Ձեր երեխաներին առցանց խաղերում. ՆԳՆ կիբեռոստիկանություն
Ժամանակակից առցանց (օնլայն) խաղերը միայն ժամանցի վայր չեն։ Դրանք հաճախ վերածվում են հաղորդակցման հարթակների, որտեղ երեխաները կարող են հանդիպել անծանոթների և ենթարկվել կիբեռբուլինգի (առցանց հետապնդման և ծաղրի) կամ հոգեբանական ճնշումների։ Այդ մասին ասվում է ՀՀ ՆԳՆ կիբեռոստիկանության հաղորդագրության մեջ:
«Անմեղ թվացող խաղերում թաքնված են բազմաթիվ ռիսկեր, օրինակ`
Անձնական տվյալների արտահոսք․ երեխաները հավատում են առցանց «ընկերներին» և փոխանցում լուսանկարներ, հեռախոսահամարներ կամ այլ զգայուն տեղեկություններ։
Ծաղր և բուլինգ․ լուսանկարներն ու տվյալները հաճախ տարածվում են այլ սոցիալական ցանցերում (օրինակ՝ Telegram-ի փակ կամ բաց խմբերում)՝ երեխային ծաղրի ենթարկելու նպատակով։
Հոգեբանական ծանր հետևանքներ․ երկարատև ճնշումը կարող է հասցնել երեխային ուժեղ սթրեսի, ագրեսիայի կամ ինքնավնասման մտքերի։
Հաշվի առնելով վերոնշյալը, ծնողներին հորդորում ենք․
1. Խոսե՛ք երեխայի հետ․ բացատրեք, որ առցանց «խաղընկերը» իրական ընկեր չէ։ Երբեք չի կարելի անծանոթներին ուղարկել անձնական լուսանկարներ կամ տվյալներ։
2. Վերահսկե՛ք անվտանգությունը․ ստուգեք խաղերի և մեսենջերների գաղտնիության կարգավորումները (Privacy Settings)․ սահմանափակեք անծանոթների կողմից նամակներ ուղարկելու հնարավորությունը։
3. Վստահեցրեք երեխային, որ ցանկացած սպառնալիքի կամ ծաղրի դեպքում նա կարող է դիմել Ձեզ և չի պատժվի։
4. Երևույթին տվեք ճիշտ արձագանք․ ծաղրի կամ սպառնալիքի հանդիպելիս ՊԱՀՊԱՆԵՔ (Screenshot) ողջ նամակագրությունը, արգելափակեք նամակ ուղարկողին և մի՛ մտեք փոխադարձ սպառնալիքներ պարունակող նամակագրության մեջ։
Եթե Ձեր երեխան ենթարկվել է առցանց հարձակման կամ կիբեռբուլինգի, անհապաղ դիմեք իրավապահ մարմիններին։
Միասին ապահով դարձնենք համացանցը մեր երեխաների համար»,- ասված է հաղորդագրության մեջ։
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
65 տարեկանի սահմանափակումը վերացվում է․ մի շարք պաշտոններում այլևս տարիքային շեմ չի գործի
Այսօրվանից ուժի մեջ է մտնում մի շարք պաշտոններ զբաղեցնելու համար գործող առավելագույն տարիքի՝ 65 տարեկանի շեմի վերացման կարգավորումը։ Այս մասին տեղեկացնում են ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից։
«Մասնավորապես, փոփոխությունը վերաբերում է քաղաքացիական, մաքսային, հարկային և համայնքային ծառայության, Ազգային ժողովի աշխատակազմում պետական ծառայության պաշտոններին, վարչական պաշտոն զբաղեցնող աշխատակազմի ղեկավարներին, պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործադիր մարմինների ղեկավարներին, մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների տնօրեններին, ինչպես նաև անձնական տվյալների պաշտպանության լիազորված մարմնի ղեկավարի պաշտոնին։
Նոր կարգավորմամբ՝ վերոնշյալ պաշտոններում աշխատանքային գործունեությունը շարունակելու հնարավորությունն այլևս չի պայմանավորվի անձի՝ որոշակի տարիքի հասնելու հանգամանքով։
Միաժամանակ, «Հանրային ծառայության մասին», «Համայնքային ծառայության մասին», «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» և «Մասնագիտական կրթության և ուսուցման մասին» օրենքներում կստեղծվեն իրավական հիմքեր, որոնք հանրային, համայնքային ու քաղաքացիական ծառայողներին, ինչպես նաև պետական կազմակերպությունների գործադիր մարմինների ղեկավարներին հնարավորություն կտան դառնալ խնամատար ծնող և երեխայի խնամքն իրականացնելու համար ստանալ վարձատրություն»,- ասվում է հաղորդագրությունում։
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
🏥 «Երկու տարի հետո մեր բնակչության 95%-ը կլինի ապահովագրված»․ Տիգրան Հովհաննիսյան
«Երկու տարի հետո մեր բնակչության 95%-ը կլինի ապահովագրված»․ Տիգրան Հովհաննիսյան
Ինչպե՞ս է ընդլայնվելու առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգը։
Ովքե՞ր են ընդգրկված ծրագրում, և ի՞նչ փոփոխություններ են սպասվում առաջիկա տարիներին։
Ի՞նչ հնարավորություններ է ապահովագրությունը տալիս քաղաքացիներին բժշկական ծառայություններից օգտվելիս։
Ամբողջական զրույցը՝ YouTube-ում
“In two years, 95% of our population will be insured,” says Tigran Hovhannisyan. How will the universal health insurance system expand? Who is covered by the program, and what changes are expected in the coming years? What opportunities does health insurance provide for accessing medical services? Watch the full interview on YouTube
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
Կեղծ լուրեր, արհեստական բանականություն և վախեր․ մեդիադաշտի հին ու նոր սպառնալիքները
Կեղծ լուրեր, արհեստական բանականություն և վախեր․ մեդիադաշտի հին ու նոր սպառնալիքները
2026 թվականի Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի ընտրությունները առանձնացան ոչ միայն քաղաքական մրցակցության բարձր ինտենսիվությամբ, բևեռացվածությամբ և ատելության խոսքի տարածմամբ, այլև տեղեկատվական միջավայրի էական փոփոխություններով։ Արհեստական բանականության (ԱԲ) գործիքների հասանելիության ընդլայնումը, սոցիալական ցանցերի ազդեցության աճը և քաղաքական ուժերի կողմից վախի ու սպառնալիքի վրա հիմնված նարատիվների ակտիվ կիրառումը ընտրական գործընթացը վերածեցին նաև տեղեկատվական պայքարի։
Այս պայմաններում ապատեղեկատվությունն այլևս միայն կեղծ տեղեկության տարածման խնդիր չէր։ Այն դարձավ հանրային ընկալումների, ընտրողների վարքագծի և քաղաքական օրակարգի ձևավորման գործիք։ Միաժամանակ ԱԲ-ի զարգացումը փոխեց կեղծ բովանդակության ստեղծման հնարավորությունները՝ այն դարձնելով ավելի արագ, մատչելի և հաճախ ավելի համոզիչ։
«Ֆակտոր TV»-ի գործադիր տնօրեն Արևիկ Սահակյանի դիտարկմամբ՝ մեդիան և հասարակությունը տարիների ընթացքում ձեռք են բերել ապատեղեկատվության դեմ պայքարի որոշակի փորձ, սակայն ամբողջությամբ պատրաստ լինել նման ալիքներին հնարավոր չէ, քանի որ տեխնոլոգիական գործիքները զարգանում են չափազանց արագ։
2026 թվականի ընտրական փուլում քաղաքական ուժերի, հասարակության և լրատվամիջոցների միջև առկա բևեռացվածությունը զուգորդվեց ատելության խոսքի մեծ ծավալով։ Սակայն նախորդ ընտրական փուլերի համեմատ նոր առանձնահատկությունն այն էր, որ տեխնոլոգիական գործիքները հասանելի էին դարձել շատ ավելի լայն շրջանակների։ Այժմ կեղծ լուսանկար, տեսանյութ, ձայնային նմանակում կամ այլ մանիպուլյատիվ բովանդակություն ստեղծելու համար պարտադիր չէ ունենալ մասնագիտացված տեխնիկական ռեսուրսներ։ Սովորական օգտատերը նույնպես կարող է ստեղծել մեծ տարածում ստացող կեղծ բովանդակություն, որի ստուգումն ու հերքումը հետագայում պահանջում է պրոֆեսիոնալ լրատվամիջոցների զգալի ժամանակ և ռեսուրսներ։
ԱԲ-ով ստեղծված բովանդակության մեկ այլ առանձնահատկությունը դրա որակն է։ Այն կարող է այնքան համոզիչ լինել, որ առաջին հայացքից դրա իսկությունը դժվար լինի պարզել նույնիսկ փորձառու լրագրողների և ոլորտային մասնագետների համար։ Իսկ սոցիալական ցանցերի արագ տարածման մեխանիզմները հնարավորություն են տալիս նման բովանդակությանը հասնել մեծ լսարանի՝ հաճախ ավելի արագ, քան դրա ստուգման կամ հերքման գործընթացը։
Այս իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ԱԲ-ն ինքնին չի ստեղծում ապատեղեկատվության խնդիրը, սակայն էապես մեծացնում է դրա արտադրության և տարածման հնարավորությունները։ Հետևաբար հանրության մեդիագրագիտության բարձրացումը նույնպես այլևս չի կարող սահմանափակվել միայն կեղծ լուրը փաստացի տեղեկությունից տարբերելու հմտությամբ։
Մեդիափորձագետ Արթուր Պապյանի գնահատմամբ՝ «ապատեղեկատվությունը ծաղկում է այնտեղ, որտեղ անորոշությունները շատ են»։ 2026 թվականի նախընտրական շրջանում նման անորոշությունները կապված էին ինչպես ներքաղաքական զարգացումների, այնպես էլ Հայաստանի անվտանգության, տարածաշրջանային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքականության հետ։
Տարածվող նարատիվները կարելի է պայմանականորեն բաժանել ներքին և արտաքին սպառնալիքների։ Դրանց մի մասը շրջանառվում էր իշխանության, մյուսը՝ ընդդիմության և տարբեր քաղաքական ու հասարակական խմբերի կողմից։ Սակայն դրանց զգալի մասի հիմքում նույն մեխանիզմն էր՝ ընտրողի մոտ վտանգի, անորոշության և հնարավոր կործանարար հետևանքների զգացողություն ձևավորելը։
Արթուր Պապյանի վերլուծությամբ՝ քաղաքական ուժերի հիմնական մարտավարություններից մեկը կառուցված էր էկզիստենցիալ սպառնալիքների վրա։ Իշխանությանը մոտ նարատիվների շրջանակում տարածվում էին պնդումներ, թե ընդդիմության հաղթանակի դեպքում 300 հազար հայ կարող է ուղարկվել ուկրաինական ճակատ՝ կռվելու։ Ընդդիմադիր դաշտում, հակառակ հերթին, շրջանառվում էին պնդումներ, թե գործող իշխանության պահպանման դեպքում Հայաստանը կարող է կործանվել, պատերազմ սկսվել կամ 300 հազար ադրբեջանցի բնակեցվել Հայաստանում։
Նույն տրամաբանության մեջ էին տեղավորվում նաև Հայաստանի «թրքացման» և կրոնական թեմաների շուրջ տարածվող թեզերը։ Շրջանառվում էր, օրինակ, այն պնդումը, թե եվրոպական ուղղվածության քաղաքականության ներքո իրականացվում է Հայաստանի «թրքացում», կամ Թուրքիայի նախագահի հետ պայմանավորվածության արդյունքում Հայաստանում նախատեսվում է 11 մզկիթի կառուցում։ Իշխանության կողմից եկեղեցական որոշ գործիչների անցյալի վերաբերյալ փաստաթղթերի և տեղեկությունների շրջանառմանը հակադրվում էին այն նարատիվները, որոնց համաձայն իշխանությունները «գլոբալիստական» օրակարգ են իրականացնում և հարվածում են հայկական ինքնությանը։
Այս նարատիվների ազդեցության կարևոր պատճառներից մեկն այն էր, որ դրանք ամբողջությամբ կտրված չէին իրականությունից։ Դրանցում հաճախ առկա էր իրական խնդրի կամ հասարակական մտահոգության որոշակի տարր՝ սահմանային անվտանգություն, տարածաշրջանային լարվածություն, Ադրբեջանի հետ հարաբերություններ կամ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության փոփոխություն, որը համադրվում էր չափազանցված, աղավաղված կամ կեղծ եզրակացության հետ։
Հենց այս «ճշմարտության դոզան» էր ապատեղեկատվությունը դարձնում առավել համոզիչ։ Ընտրողին ներկայացվում էր ոչ թե ամբողջությամբ հորինված պատմություն, այլ իրական մտահոգության և մանիպուլյացիայի խառնուրդ, որի արդյունքում քաղաքական ընտրությունը ներկայացվում էր որպես գոյաբանական ընտրություն՝ «կամ մենք, կամ կործանումը» տրամաբանությամբ։
Ապատեղեկատվական քարոզչությունը, սակայն, չէր սահմանափակվում միայն ընտրությունների օրվա կամ նախընտրական պայքարի հարցերով։ Արթուր Պապյանի խոսքով՝ մեդիա-դիտարկումները ցույց էին տալիս, որ հետընտրական նարատիվների ձևավորումը սկսվել էր դեռևս մայիսի սկզբին՝ ընտրարշավի մեկնարկին։
Առանցքային թեմաներից մեկը ընտրությունների զանգվածային կեղծման մասին նարատիվն էր։ Ակտիվորեն տարածվում էին պնդումներ, թե ընտրությունները մասսայաբար կեղծվելու են։ Այդ համատեքստում շրջանառվում էր նաև այն տեղեկությունը, թե «Հայաստանի էլեկտրական ցանցերը» վերցվել է պետական կառավարման տակ՝ ընտրությունների օրը հոսանքազրկումներ կազմակերպելու և լցոնումներ իրականացնելու նպատակով։
Թեև ընտրատեղամասերում քաղաքական ուժերի վստահված անձանց և դիտորդների ներկայությունը սահմանափակում էր զանգվածային խախտումների հնարավորությունը, նման նարատիվների տարածումը կարող էր այլ նպատակ ունենալ՝ նախապես ձևավորել ընտրությունների արդյունքների նկատմամբ անվստահություն և հնարավոր հետընտրական քաղաքական կամ փողոցային գործընթացների համար տեղեկատվական հիմք ստեղծել։
Մյուս կարևոր թեման «ուկրաինացման» նարատիվն էր։ Ըստ այդ պատումի՝ Հայաստանի եվրոպական ուղղվածությունը կարող է երկիրը ներքաշել Ռուսաստանի դեմ հակամարտության մեջ՝ հանգեցնելով պատերազմի կամ Ռուսաստանի կողմից կոշտ տնտեսական և քաղաքական հակազդեցության։ Այսպիսով, ընտրությունների շուրջ տեղեկատվական պայքարը չէր սահմանափակվում քվեարկության օրվա գործընթացով։ Այն միաժամանակ փորձում էր ձևավորել հասարակության պատկերացումները նաև այն մասին, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ ընտրություններից հետո։
Ապատեղեկատվության տարածման համար նպաստավոր միջավայր ստեղծեց նաև քաղաքական պոպուլիզմի և տեղեկատվական մանիպուլյացիաների սերտաճումը։ Ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի խորհրդի նախագահ Լևոն Բարսեղյանի համոզմամբ՝ ապատեղեկատվությունն ու մանիպուլյացիաները սերտաճել են քաղաքական գործունեության հետ, իսկ բարձր տոկոսներ ստացած քաղաքական ուժերը լայնորեն կիրառել են պոպուլիզմն ու քաղաքական ստախոսությունը։
«Դա քաղաքական ստախոսությունն է՝ սուտ խոստումներ տալ… Դու ինչքան ուզում ես գիտելիք տուր մարդկանց, սովորեցրու, բայց դրա արդյունավետությունը անհամեմատ փոքր է, քան թե կլիներ, եթե կողքը ապատեղեկատվության հրաբուխներ չլինեին։ Անընդհատ լավան գալիս, ծածկում է բարեխիղճ լրատվությունը»,- նշում է Բարսեղյանը։
Խնդիրը խորանում է սոցիալական ցանցերում ձևավորված տեղեկատվական «պղպջակների» պատճառով։ TikTok-ը, Instagram-ը և Facebook-ը տարբեր լսարանների համար ձևավորել էին տեղեկատվական տարբեր միջավայրեր։ Կային խմբեր, որտեղ գերակշռում էին փաստերի ստուգման և վստահելի աղբյուրների վրա հիմնված նյութերը, մինչդեռ այլ միջավայրերում նույն օգտատերերը հիմնականում հանդիպում էին նույն քաղաքական կամ գաղափարական շրջանակի կողմից տարածվող տեղեկատվությանը։
Արթուր Պապյանի խոսքով՝ տեղեկատվական դաշտը խիստ ֆրագմենտացված էր։ Միևնույն իրադարձությունը տարբեր տեղեկատվական «պղպջակներում» կարող էր ունենալ էապես տարբեր մեկնաբանություններ, իսկ դրանցից մեկում ապատեղեկատվությունը կարող էր ամբողջությամբ գերակշռել։
Այս իրավիճակում հեռուստատեսության բարձր վարկանիշը որոշակի զսպող դեր է ունեցել։ Ի տարբերություն սոցիալական ցանցերի, որտեղ կեղծ լուրը կարող է տարածվել վայրկյանների ընթացքում, հեռուստատեսային արտադրանքը սովորաբար անցնում է խմբագրական մի քանի փուլ՝ նկարահանում, աղբյուրների և կարծիքների հավաքագրում, մոնտաժ։ Սա հնարավորություն է տալիս որոշ չափով զտել ակնհայտ կեղծ կամ չստուգված տեղեկատվությունը։
Ապատեղեկատվության ազդեցությունը, սակայն, նույնը չէր Հայաստանի բոլոր հատվածներում։ Այն առավել ակտիվ էր այն տարածքներում, որտեղ առկա էին բարդ, չճշգրտված իրավիճակներ և բարձր անորոշություն։ Սյունիքում, Տավուշում և Վայոց Ձորի՝ հատկապես Ջերմուկի հատվածում, սահմանազատման գործընթացը, ադրբեջանական ներկայության վերաբերյալ մտահոգությունները, տարանցիկ ճանապարհների ապագան և տարածաշրջանային տնտեսական ու աշխարհաքաղաքական շահերը ստեղծում էին մանիպուլյացիաների համար նպաստավոր միջավայր։
Գյումրիում և Վանաձորում տեղեկատվական օրակարգի վրա ազդում էին համայնքային կառավարման հետ կապված խնդիրները, պաշտոնյաների շուրջ զարգացումները և «նախկին-ներկա» քաղաքական հակադրությունը։ Քաղաքական անհասկանալի իրավիճակները նպաստում էին պաշտոնների բաշխման, կառավարման և քաղաքական ազդեցության վերաբերյալ տարբեր շահարկումների տարածմանը։
Այս ֆոնին ի հայտ է գալիս նաև մարզային մեդիայի ճգնաժամի խնդիրը։ Տեսականորեն հենց մարզային լրագրողը կարող է ամենաարագ հասնել դեպքի վայր և տեղում ստուգել կամ հերքել շրջանառվող կեղծ տեղեկությունը։ Սակայն ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ կախվածությունը հաճախ սահմանափակում է այդ հնարավորությունը։
Արթուր Պապյանի գնահատմամբ՝ մարզային լրագրողները, որոնք կարող էին արագ արձագանքել նման իրավիճակներին, հաճախ կախվածության մեջ են տեղական ազդեցիկ կամ քաղաքական խմբերից։ Ֆինանսական անկախության պակասը թույլ չի տալիս մարզային մեդիային լիարժեքորեն ստանձնել անաչառ տեղեկատվական միջնորդի դեր։ Ուստի ապատեղեկատվության դեմ պայքարը միայն փաստերի ստուգման խնդիր չէ։ Այն նաև անկախ մարզային լրագրության գոյատևման և զարգացման խնդիր է։
Ապատեղեկատվության ազդեցությունը ընտրությունների վերջնարդյունքի վրա դժվար է չափել մեկ գործոնով, սակայն դրա ազդեցությունը ընտրողների տրամադրությունների և քաղաքական ուժերի վարքագծի վրա ակնհայտորեն տեսանելի էր։ Ըստ միջազգային հանրապետական ինստիտուտի (IRI) պարբերական հարցումների՝ նախընտրական շրջանում իշխանության և ընդդիմության վարկանիշները տատանվում էին նաև հանրային օրակարգում շրջանառվող նարատիվների և դրանց հակազդեցության ֆոնին։
Քաղաքական ուժերը հետևում էին, թե որ թեմաներն ու նարատիվներն են աշխատում։ Երբ իշխանությունը նկատում էր, որ որևէ խոսույթ բացասաբար է ազդում իր վարկանիշի վրա, այն կարող էր փոխվել կամ դուրս մղվել քաղաքական օրակարգից։ Այս իմաստով քաղաքական ուժերը ոչ միայն ստեղծում էին տեղեկատվական նարատիվներ, այլև մշտապես արձագանքում էին դրանց հանրային ազդեցությանը։
Միաժամանակ 2026 թվականի ընտրական գործընթացում նկատվեց պետական կառույցների ավելի արագ և համակարգված հաղորդակցություն։ Ի տարբերություն 2021 թվականի ընտրությունների, երբ պաշտոնական տարբեր աղբյուրների միջև հակասությունները, այդ թվում՝ Սև լճի դեպքերի վերաբերյալ, բարդացնում էին փաստերի ստուգման աշխատանքը, 2026-ին պետական մարմինները ավելի հաճախ փորձում էին նախահարձակ կերպով արձագանքել շրջանառվող կեղծ կամ մանիպուլյատիվ տեղեկություններին։
Այդ արձագանքները հատկապես նկատելի էին «թրքացման», մզկիթների կառուցման և արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ տարածվող նարատիվների դեպքում։ Սակայն այստեղ առաջանում է ևս մեկ կարևոր հարց․ որքանո՞վ կարող է պետական հակազդեցությունը լինել արդյունավետ՝ առանց վերածվելու տեղեկատվական դաշտի վերահսկողության գործիքի։
Հասարակության շրջանում ֆեյք լուրերի վերաբերյալ նույնպես առկա են տարբեր դիտարկումներ և մտահոգություններ։ Քաղաքացիների կարծիքով՝ կեղծ լուրերն առավել ակտիվանում են նախընտրական շրջանում և պատերազմների ժամանակ։ Նրանք հաճախ ապատեղեկատվության տարածման աղբյուրներ են համարում Ադրբեջանը, Թուրքիան և Ռուսաստանը, մինչդեռ կեղծ և միմյանց հակասող տեղեկություններն առավել հաճախ նկատում են քաղաքական թեմաների շուրջ։
Քաղաքացիները նաև նշում են, որ որոշ կեղծ լուրեր լուրջ վտանգ են պարունակում, քանի որ կարող են ազդել ընտրությունների ելքի, մարդկանց քաղաքական դիրքորոշումների և հետագա քայլերի վրա։ Միևնույն ժամանակ, տեղեկատվության կեղծ լինելը պարզելու պատասխանատվությունը քաղաքացիները մեծապես կապում են անհատի ընկալման և քննադատական մտածողության հետ։ Այս մոտեցմամբ ապատեղեկատվության դեմ պայքարը միայն պետության կամ լրատվամիջոցների խնդիրը չէ։ Այն նաև կրթական և հասարակական խնդիր է։
2026 թվականի ԱԺ ընտրությունների տեղեկատվական պատկերը ցույց տվեց, որ տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության զարգացման պայմաններում ապատեղեկատվությունը դարձել է քաղաքական պայքարի անբաժանելի, սակայն վտանգավոր բաղադրիչ։ ԱԲ գործիքների հասանելիությունը փոխեց կեղծ բովանդակության ստեղծման հնարավորությունները, սոցիալական ցանցերի ալգորիթմները արագացրին դրա տարածումը, իսկ քաղաքական բևեռացվածությունն ու հասարակական անորոշությունները մեծացրին դրա ազդեցության ներուժը։
Միևնույն ժամանակ ընտրական գործընթացը ցույց տվեց, որ ապատեղեկատվությունն առավել արդյունավետ է այն ժամանակ, երբ այն կառուցվում է հասարակության իրական վախերի և մտահոգությունների վրա։ Անվտանգությունը, պատերազմը, ազգային ինքնությունը, ժողովրդագրությունը, եկեղեցու դերը և արտաքին քաղաքական կողմնորոշումը դարձան այն թեմաները, որոնց շուրջ ձևավորվեցին ամենաազդեցիկ նարատիվները։
Այս պայմաններում խնդրի լուծումը միայն ավելի խիստ կարգավորումների մեջ չէ։ Ինչպես նշում է Արևիկ Սահակյանը, չնայած առկա մտահոգություններին՝ Հայաստանում շարունակում է պահպանվել խոսքի ազատության կարևոր միջավայրը, և ապատեղեկատվության դեմ պայքարը չպետք է վերածվի խոսքի ազատությունը սահմանափակող մեխանիզմի։
Փոխարենը անհրաժեշտ է միաժամանակ զարգացնել մի քանի ուղղություն՝ աջակցել անկախ և որակյալ լրագրությանը, ամրապնդել մարզային մեդիայի ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ կայունությունը, ապահովել պետական կառույցների թափանցիկ և արագ հաղորդակցությունը, զարգացնել փաստերի ստուգման գործիքները և խորացնել հանրության մեդիագրագիտությունը։
Արհեստական բանականության զարգացման պայմաններում, սակայն, մեդիագրագիտության բովանդակությունն ինքն էլ պետք է փոխվի։ Եթե նախկինում քաղաքացին պետք է կարողանար տարբերել իրական լուսանկարը կեղծից, ապա այսօր անհրաժեշտ է հասկանալ նաև՝ ով է ստեղծել բովանդակությունը, ինչ նպատակով է այն տարածվում, ինչ աղբյուրների վրա է հիմնված, որտեղ է ավարտվում փաստը և սկսվում մեկնաբանությունը, իսկ որտեղ է մանիպուլյացիան։
2026 թվականի ընտրությունների գլխավոր տեղեկատվական դասը հենց սա է․ տեխնոլոգիաները փոխել են ապատեղեկատվության արագությունն ու մասշտաբը, սակայն դրա դեմ պայքարի ամենակայուն գործիքները շարունակում են մնալ վստահելի տեղեկատվությունը, անկախ լրագրությունը, թափանցիկ պետական հաղորդակցությունը և քաղաքացիների քննադատական մտածողությունը։
© dialoguemc.am Freedom of speech & Pluralism
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ dialoguemediacenter@gmail.com
«Ուժեղ Հայաստան»-ի մի խումբ աջակիցների կողմից քարոզչությանը խոչընդոտելու վերաբերյալ քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է
ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչությունում ավարտվել է «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի մի խումբ աջակիցների կողմից «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության քարոզչությանը խոչընդոտելու դեպքի առթիվ նախաձեռնված քրեական վարույթի նախաքննությունը:
Նախաքննության ընթացքում առերևույթ փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, որ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի մի խումբ աջակիցներ տեղեկանալով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից նախապես հայտարարված նախընտրական քարոզարշավի անցկացման վայրի վերաբերյալ՝ նպատակ ունենալով խոչընդոտել քարոզարշավը, կազմակերպել և խոչընդոտել են կուսակցության նախընտրական քարոզչության բնականոն ընթացքը։
Մասնավորապես՝ դաշինքի մի խումբ աջակիցներ մայիսի 16-ին Նորաշեն բնակավայրի սկզբնամասում՝ ճանապարհի երթևեկելի հատվածում, ճանապարհն ավտոմեքենաներով փակելու եղանակով խոչընդոտել են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական քարոզչության բնականոն ընթացքը:
Բացի այդ, դաշինքի մի խումբ աջակիցներ նույն օրը Մեծավան բնակավայրի Անդրանիկի փողոցի սկզբնամասում գտնվող հրապարակում` ճանապարհի երթևեկելի հատվածում, միացրել են բարձր երաժշտություն, բռնություն են գործադրել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության մասնակիցների նկատմամբ՝ այդ կերպ խոչընդոտելով քարոզարշավի բնականոն ընթացքը:
Քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում 13 անձի նկատմամբ հսկող դատախազի որոշմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ Քրեական օրենսգրքի 211-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով (մի խումբ անձանց կողմից քարոզչություն կատարելուն այլ կերպ խոչընդոտելը):
Նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է վարչական հսկողությունը, գրավը և բացակայելու արգելքը:
Քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է հսկող դատախազին՝ այն հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ։
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
🏙️ «Գյումրու կառավարումը․ խնդիրներ, քաղաքական գործընթացներ և զարգացման հեռանկարներ»
«Գյումրու կառավարումը․ խնդիրներ, քաղաքական գործընթացներ և զարգացման հեռանկարներ»
Կենտրոնական իշխանության ներկայացուցիչները շարունակում են խոսել Գյումրիում արտահերթ ՏԻՄ ընտրությունների հնարավորության մասին՝ մատնանշելով կառավարման ճգնաժամի առկայությունը։
Ի՞նչ դիրքորոշում ունեն այս հարցի շուրջ Գյումրու ավագանու խմբակցությունները։
Ինչպե՞ս են գնահատում քաղաքի ներկայիս կառավարումը, և կա՞ն արդյոք արտահերթ ՏԻՄ ընտրությունների քաղաքական կամ իրավական հիմքեր։
— — — — — — —
Քննարկումն ամբողջությամբ՝
YouTube՝
— — — — — — —
Քննարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել՝
Գյումրու ներկայիս կառավարման հիմնական ձեռքբերումներին և խնդիրներին,
առկա խնդիրների քաղաքական և կառավարչական պատճառներին,
արտահերթ ՏԻՄ ընտրությունների հնարավոր քաղաքական և իրավական նախադրյալներին,
քաղաքապետի երկարատև բացակայության ազդեցությանը համայնքի կառավարման արդյունավետության վրա,
ավագանու խմբակցությունների և քաղաքապետարանի համագործակցության հնարավորություններին,
համագործակցության և քաղաքական մրցակցության սահմաններին։
Բանախոսներ՝
Կարինե Լալազարյան — «Կոմունիստական կուսակցություն» խմբակցություն
Էմմա Բարսեղյան — «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցություն
«Երկխոսություն» մեդիա կենտրոն
#DialogueMediaCenter #Gyumri #LocalGovernment #MunicipalCouncil #LocalElections #PublicDiscussion #PoliticalProcesses #UrbanDevelopment #CivilSociety #Armenia
— — — — — — —
**ENG**
** Gyumri’s Governance: Challenges, Political Processes and Development Prospects**
Representatives of Armenia’s central government continue to raise the possibility of early local elections in Gyumri, citing what they describe as a governance crisis.
What positions do the factions represented in the Gyumri Council of Elders hold on this issue?
How do they assess the city’s current governance, and are there political or legal grounds for early local elections?
— — — — — — —
Watch the full discussion:
YouTube: https://youtu.be/5qb-5QYlTHA
— — — — — — —
**The discussion covered:**
the main achievements and challenges of Gyumri’s current administration,
the political and managerial causes of the existing problems,
possible political and legal grounds for early local elections,
the impact of the mayor’s prolonged absence on the effectiveness of municipal governance,
opportunities for cooperation between the Council factions and the municipality,
the boundaries between cooperation and political competition.
Speakers:
Karine Lalazaryan — Communist Party faction
Emma Barseghyan — Civil Contract faction
Dialogue Media Center
#DialogueMediaCenter #Gyumri #LocalGovernment #MunicipalCouncil #LocalElections #PublicDiscussion #PoliticalProcesses #UrbanDevelopment #CivilSociety #Armenia
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
Քննարկման ամփոփում․ «Ամենակեղտոտ քարոզարշավից» մինչև փաստերի ստուգում
2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո ապատեղեկատվության տարածումը, դրա ազդեցությունը հանրային ընկալումների վրա և հասարակության տեղեկատվական դիմակայունության բարձրացումը շարունակում են մնալ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական օրակարգի կարևորագույն հարցերից։
«Ապատեղեկատվությունից մինչև տեղեկատվական դիմակայունություն․ ի՞նչ դասեր քաղեցինք խորհրդարանական ընտրություններից» թեմայով քննարկում է անցկացվել Գյումրու «Երկխոսություն» մեդիա կենտրոնում։
Քննարկման բանախոսները՝ Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը, Factor TV-ի գործադիր տնօրեն Արևիկ Սահակյանը և Ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի խորհրդի նախագահ Լևոն Բարսեղյանը, անդրադարձել են ընտրարշավի ընթացքում տեղեկատվական դաշտում արձանագրված միտումներին, ապատեղեկատվական ու մանիպուլյատիվ նարատիվներին, արհեստական բանականության կիրառմամբ պայմանավորված սպառնալիքներին, ինչպես նաև մեդիայի և քաղաքացիական հասարակության պատրաստվածությանը։
2026 թվականի ընտրարշավի առանձնահատկությունները․ «աննախադեպ կեղտոտ» քարոզարշավ և արտաքին տեղեկատվական ազդեցություն
Քննարկման մասնակիցների գնահատմամբ՝ 2026 թվականի Ազգային ժողովի ընտրություններն աչքի են ընկել տեղեկատվական դաշտի ծայրահեղ լարվածությամբ և բևեռացվածությամբ։ Ապատեղեկատվությունն ու մանիպուլյացիան ընտրարշավի ընթացքում գերիշխող դիրք են զբաղեցրել։
Աշոտ Մելիքյանի խոսքով՝ այս ընտրարշավն իր բնույթով առանձնահատուկ էր։
«Այս ԱԺ ընտրություններն իրենց քարոզարշավով առանձնահատուկ էին։ Ես կասեի՝ նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենակեղտոտը։ Կարծես որևէ կարմիր գիծ չկար, բոլորն անցել էին։ Ապատեղեկատվությունը գերիշխող դիրքում էր, և, ցավոք, այն ուղղորդվում էր նաև դրսից՝ հիմնականում Ռուսաստանից։ Դա տեղեկատվական պատերազմ էր՝ հիբրիդային պատերազմի բոլոր բաղադրիչներով՝ տեղեկատվական, տնտեսական, քաղաքական և լոգիստիկ»,– նշել է նա։
Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի եռամսյակային զեկույցի համաձայն՝ տեղական լրատվական դաշտի զգալի հատված, ինչպես նաև առանձին անհատներ ներգրավված են եղել նման տեղեկատվական արշավներում։
Միաժամանակ քննարկման ընթացքում նշվել է, որ ապատեղեկատվության բացասական ազդեցությունը որոշ չափով հնարավոր է եղել մեղմել փաստերի ստուգման հարթակների, որակյալ լրատվամիջոցների և լրագրողական հետաքննությունների ակտիվ աշխատանքի շնորհիվ։
Բանախոսների գնահատմամբ՝ քաղաքական դաշտում առկա սուր բևեռացվածությունը տեղափոխվել է նաև հասարակություն ու լրատվամիջոցներ, իսկ ներքին տեղեկատվական պատերազմի հիմնական տուժողը քաղաքացին է, որը հաճախ հայտնվում է իրարամերժ և մանիպուլյատիվ տեղեկությունների հոսքում։
Արհեստական բանականություն, դիփֆեյքեր և FIMI-ի սպառնալիքը
Քննարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև տեխնոլոգիական զարգացումներին, որոնք էականորեն փոխել են լրագրության և տեղեկատվական անվտանգության կանոնները։
2026 թվականի ընտրությունների ընթացքում լայնորեն կիրառվել են արհեստական բանականության գործիքներ, դիփֆեյքեր, ինչպես նաև օտարերկրյա տեղեկատվական մանիպուլյացիայի և միջամտության տեխնոլոգիաներ՝ FIMI՝ Foreign Information Manipulation and Interference։
Factor TV-ի գործադիր տնօրեն Արևիկ Սահակյանն ընդգծել է, որ նոր իրողության պայմաններում լրագրողի գլխավոր առավելությունը ոչ թե նյութն առավել արագ հրապարակելն է, այլ տեղեկությունն առավել արագ ստուգելու կարողությունը։
«Այսօր ձևավորվել է նոր իրողություն․ վաղվա առաջատար լրագրողը լինելու է նա, ով ոչ թե ավելի արագ է նյութ գրում, այլ նա, ով ավելի արագ կարող է ստուգել։ Ստուգման կարողությունների զարգացումը մեծագույն մարտահրավեր է, որովհետև ապատեղեկատվություն ստեղծելն անհամեմատ ավելի հեշտ և արագ է, քան այն փաստերով ստուգելն ու հերքելը»,– նշել է նա։
Արևիկ Սահակյանի խոսքով՝ Հայաստանում արձանագրված FIMI-ի ծավալները գերազանցել են նույնիսկ մեկ տարի առաջ Մոլդովայում գրանցված ցուցանիշները։ Արհեստական բանականությամբ ստեղծված բովանդակությունն այնքան որակյալ է եղել, որ որոշ դեպքերում նույնիսկ փորձագետներն ու լրագրողներն են դժվարացել տարբերակել կեղծիքը իրականությունից։
Որպես դրական փորձ նշվել է ընտրությունների ընթացքում մի շարք լրատվամիջոցների և փաստերի ստուգմամբ զբաղվող թիմերի համագործակցությունը։ Համատեղ աշխատանքի շնորհիվ նրանք կարողացել են առավել արագ արձագանքել ապատեղեկատվական ալիքներին և հանրությանը տրամադրել ստուգված տեղեկություն։
Ապատեղեկատվական նարատիվներ, մանիպուլյացիայի մեխանիզմներ և հանրային ընկալումներ
Քննարկման ընթացքում փորձագետները տարանջատել են բացահայտ սուտը և առավել նուրբ մանիպուլյացիան։
Որպես բացահայտ կամ «չոր» ստի օրինակներ նշվել են «այսինչ գյուղը տարհանում են» կամ «Էրդողանը համաձայնել է Հայաստանում 11 մզկիթ կառուցել» ձևակերպումները։ Նման կեղծ լուրերը սովորաբար երկար կյանք չեն ունենում և բաց աղբյուրների միջոցով հնարավոր է արագ հերքել դրանք՝ միաժամանակ հեղինակազրկելով տարածողներին։
Բանախոսների գնահատմամբ՝ առավել վտանգավոր է մանիպուլյացիան կամ տեղեկատվական ձեռնածությունը, երբ մեծ քանակությամբ ճշմարիտ տեղեկության մեջ ներարկվում են մի քանի կեղծ թեզեր։ Այդպիսի նյութերն ավելի արժանահավատ են թվում և կարող են երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ հանրային ընկալումների վրա։
Լևոն Բարսեղյանն ընդգծել է, որ փաստերի ստուգման հրապարակումները հաճախ անհամեմատ ավելի փոքր լսարան են հասնում, քան բուն կեղծ տեղեկությունը։
«Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ կեղծ լուրը կարող է դիտել մեկ միլիոն մարդ, իսկ դրա ստուգումը՝ լավագույն դեպքում 100-150 հազարը։ Սա լուրջ մարտահրավեր է»,– նշել է նա։
Բարսեղյանն անդրադարձել է նաև քաղաքական պոպուլիզմի և ակնհայտ անիրատեսական խոստումների վտանգին։ Նրա խոսքով՝ քաղաքական գործիչները կարող են խոստանալ Գյումրիում կառուցել մեկ միլիարդ դոլարանոց «Դիսնեյլենդ», այն դեպքում, երբ քաղաքի բյուջեն մոտ 15 միլիոն դոլար է, խոսել Շուշին և Հադրութը վերադարձնելու մասին կամ «պողպատե մուրճով» սպառնալ հակառակորդներին։
Նման հայտարարությունները, անկախ դրանց իրատեսական կամ անիրատեսական լինելուց, դառնում են մեդիա արտադրանք և կարող են մոլորեցնել հանրությանը։
Լրագրողական էթիկա, ապագային վերաբերող պնդումներ և մեդիա դիլեմաներ
Քննարկման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև ապագային վերաբերող չստուգված պնդումների տարածմանը։ Որպես օրինակ քննարկվել է «300 հազար ադրբեջանցիներ բնակեցվելու են Հայաստանում» թեզը։
Աշոտ Մելիքյանի խոսքով՝ պաշտոնական հերքումից հետո նման վերնագրերով նյութերի շարունակական տարածումը կարող է խախտել լրագրողական էթիկայի սկզբունքները և նպաստել ատելության ու անհիմն վախերի տարածմանը։
Նա նշել է, որ լսարանի նկատմամբ չի կարելի անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերել կամ անհիմն վախեր գեներացնել՝ առանց բավարար փաստական հիմքի։
Արևիկ Սահակյանն իր հերթին ընդգծել է, որ նման դեպքերում լրատվամիջոցները բախվում են մասնագիտական բարդ դիլեմայի, քանի որ խոսքը վերաբերում է ապագային, իսկ հասարակությունն ունի նաև պաշտոնական մոլորեցնող տեղեկատվության ցավալի փորձ, այդ թվում՝ 44-օրյա պատերազմի ժամանակաշրջանից։
Factor TV-ն ընտրել է բաց հարցադրումների ձևաչափը՝ քարոզարշավի ընթացքում երկրի ղեկավարներից՝ Նիկոլ Փաշինյանից և Արարատ Միրզոյանից, ուղիղ եթերում պաշտոնական երաշխիքներ ստանալու նպատակով։
Սակայն, ըստ Սահակյանի, պաշտոնական պարզաբանումներից և երաշխիքներից հետո նույն թեզը որպես հաստատված փաստ շարունակաբար ներկայացնելն արդեն հստակ մանիպուլյացիա է։
Ի՞նչն աշխատեց, ի՞նչը պետք է փոխվի, և ի՞նչ քայլեր են անհրաժեշտ առաջիկա ՏԻՄ ընտրություններից առաջ
Քննարկման ընթացքում ներկայացվել են ապատեղեկատվության տարածումը կանխարգելելու, մեդիայի դիմակայունությունը բարձրացնելու և առաջիկա տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին նախապատրաստվելու հիմնական ուղղությունները։
Օրենսդրական կարգավորումներ
Քննարկման մասնակիցներն անդրադարձել են «Տեսալսողական մեդիայի մասին» օրենքում կատարված փոփոխություններին, որոնցով սահմանափակվել է ռուսական հեռուստաալիքներ տարածող որոշ դիստրիբյուտորների գործունեությունը։
Միաժամանակ նշվել է, որ մեդիա կազմակերպությունները պետք է հետևեն, որպեսզի նման կարգավորումները չօգտագործվեն տեղական ազատ լրատվամիջոցների գործունեությունը սահմանափակելու նպատակով։
Արտաքին ապատեղեկատվության չեզոքացում
Բանախոսների գնահատմամբ՝ Կրեմլի քաղաքականության հետևանքով նույնիսկ նախկինում ռուսամետ դիրքորոշում ունեցող հասարակական խմբերը սկսել են ավելի վերապահումով մոտենալ արտաքին աղբյուրներից ստացվող տեղեկություններին։
Քննարկման ընթացքում նշվել է, որ արտաքին ապատեղեկատվության դեմ պայքարը որոշ դեպքերում ավելի հեշտ է, քանի որ դրա աղբյուրը տեսանելի է։ Առավել բարդ է ներքին պառակտիչ բովանդակության դեմ պայքարը, որը տարածվում է տեղական դերակատարների միջոցով և կարող է ավելի վստահելի թվալ լսարանին։
Բաց տեղեկատվական համակարգի առավելությունը
Հայաստանի բաց տեղեկատվական դաշտը, ի տարբերություն փակ և խիստ վերահսկվող համակարգերի, հնարավորություն է տալիս մասնագիտացված փաստերի ստուգման հարթակներին բացահայտել կեղծիքները և հրապարակել ստուգված տեղեկություններ։
Քննարկման ընթացքում նշվել է, որ Հայաստանում գործող մի շարք մասնագիտացված փաստերի ստուգման թիմեր կարևոր դեր են խաղում ապատեղեկատվության բացահայտման և հանրային իրազեկման գործում։
Անհատական մեդիագրագիտության զարգացում
Աշոտ Մելիքյանը քաղաքացիներին հորդորել է վերապահումով մոտենալ «սենսացիոն» և «ցնցող» վերնագրերով հրապարակումներին, փնտրել տեղեկատվության սկզբնաղբյուրը և նույն տեղեկությունը ճշտել այլընտրանքային, վստահելի լրատվամիջոցների միջոցով։
Քննարկման մասնակիցների համոզմամբ՝ մեդիագրագիտությունը պետք է դառնա ոչ միայն կրթական ծրագրերի, այլև յուրաքանչյուր քաղաքացու առօրյա տեղեկատվական վարքագծի մաս։
Նախապատրաստում ՏԻՄ ընտրություններին
Առաջիկա ՏԻՄ ընտրություններից առաջ անհրաժեշտ է զարգացնել տեղական լրատվամիջոցների փաստերի ստուգման կարողությունները, խորացնել լրատվամիջոցների և քաղաքացիական հասարակության համագործակցությունը, ինչպես նաև բարձրացնել հանրության մեդիագրագիտության մակարդակը։
Հատկապես կարևոր է համայնքներում աշխատող լրագրողների դերը, քանի որ նրանք հաճախ առաջինն են արձագանքում տեղական նշանակության լուրերին, ճանաչում են համայնքի հիմնական դերակատարներին և կարող են արագ ստուգել տարածվող պնդումների իսկությունը։
Քննարկման մասնակիցների համոզմամբ՝ ապատեղեկատվության դեմ պայքարը չի կարող սահմանափակվել միայն կեղծ տեղեկությունների հերքմամբ։ Անհրաժեշտ է ձևավորել կանխարգելման, արագ արձագանքման և հանրային կրթության ամբողջական համակարգ, որպեսզի ապատեղեկատվությունը չձևավորի հանրային օրակարգը և չազդի քաղաքացիների տեղեկացված ընտրության վրա։
© dialoguemc.am Freedom of speech & Pluralism
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ dialoguemediacenter@gmail.com
📢 «Ապատեղեկատվությունը ծաղկում է այնտեղ, որտեղ անորոշությունները շատ են»․ Արթուր Պապյան
«Ապատեղեկատվությունը ծաղկում է այնտեղ, որտեղ անորոշությունները շատ են»․ Արթուր Պապյան
Ի՞նչ մանիպուլյատիվ նարատիվներ են տարածվել ընտրությունների ընթացքում։
Ինչպե՞ս են դրանք ազդել ընտրողների վարքագծի վրա։
Ի՞նչ սպասել առաջիկա ՏԻՄ ընտրություններին։
Ինչպե՞ս կարող են համայնքային լրագրողները կանխարգելել ապատեղեկատվությունը։
YouTube 🔴
ENG
📢 “Disinformation flourishes where uncertainty is high,” says Artur Papyan.
🗳️ What manipulative narratives circulated during the elections?
📲 How did they influence voter behavior?
🏘️ What narratives may emerge during the upcoming local elections?
🎙️ How can local journalists help prevent disinformation?
▶️ Watch YouTube 🔴 https://youtu.be/EvdKpq9pLiY.
#DialoguePodcast #DialogueMediaCenter #Disinformation #MediaLiteracy
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com
ՄԻՊ-ն աշխատանքային այցով Շիրակի մարզում էր
Շիրակի մարզպետ Դավիթ Առուշանյանը մարզպետի տեղակալ Ալբերտ Այվազյանի հետ ընդունել է աշխատանքային այցով Շիրակի մարզում գտնվող Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանին։
Այցն իրականացվել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի նախաձեռնած «Օրն իրավունքների պաշտպանության առաջնագծում» նախագծի շրջանակում։
Հանդիպմանը մասնակցել է նաև նախագծում ընդգրկված Շիրակի մարզի Առափի բնակավայրի բնակիչ Սուսաննա Փանոսյանը, որն այս տարի ավարտել է դպրոցը և նախատեսում է ուսումը շարունակել բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում։ Աշխատանքային այցի ընթացքում նա ուղեկցել է Մարդու իրավունքների պաշտպանին և ծանոթացել մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում իրականացվող աշխատանքներին։
Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Շիրակի մարզում մարդու իրավունքների պաշտպանությանն առնչվող մի շարք հարցեր։
Շիրակի մարզպետ Դավիթ Առուշանյանը կարևորել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի հետ համագործակցությունը՝ նշելով, որ նման հանդիպումները հնարավորություն են տալիս տեղում քննարկել բնակիչներին հուզող խնդիրները և գտնել դրանց լուծման ուղիները։
Սուսաննա Փանոսյանը մարզպետին հարցեր է ուղղել Առափի բնակավայրի ներհամայնքային ճանապարհի անբարեկարգ վիճակի վերաբերյալ՝ ընդգծելով, որ այն հատկապես դժվարացնում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց տեղաշարժը։
Նա հետաքրքրվել է նաև գյուղական բնակավայրերում երիտասարդների զբաղվածության հնարավորություններով և հարցրել, թե մարզպետի պաշտոնավարման ընթացքում որն է եղել ամենադժվար հաղթահարելի խնդիրը։
Դավիթ Առուշանյանի խոսքով՝ առավել բարդ են այն իրավիճակները, երբ քաղաքացին դիմում է խնդրով, որի ամբողջական լուծումը հնարավոր չէ ապահովել, հատկապես, երբ այն վերաբերում է մարդու կյանքին, առողջությանը կամ կենսական պայմաններին։
Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ է կատարվել նաև հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների իրացմանը, կրթության հասանելիությանը, հանրային տրանսպորտից օգտվելու հնարավորություններին և մատչելի միջավայրի ապահովմանը։
Շիրակի մարզպետն ու Մարդու իրավունքների պաշտպանը կարևորել են հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հավասար հնարավորությունների ստեղծումը և ոլորտում առկա խնդիրների լուծմանն ուղղված համագործակցությունը։
© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:
Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com