Լրահոս

Ռոբերտ Քոչարյանը չի տիրապետում իրավիճակին

Դեռեւս հայ-ադրբեջանական սահմանում վերջերս տեղի ունեցած ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորությունն ու լարվածությունը չեն մարել, սակայն հայտնի շրջանակներն արդեն իսկ փորձում են լարումներ առաջացնել ներքաղաքական կյանքում։ Չնայած անգամ ռազմական գործողությունների թեժ օրերին այդ շրջանակների որոշ խմբակներ ու անհատներ չէին դադարում գնալ ներքաղաքական սրացումների, մասնավորապես, փորձելով առճակատումներ առաջացնելով երկրի քաղաքական ու ռազմական ղեկավարությունների միջեւ, որը այլ կերպ, քան քայքայիչ ու պառակտիչ գործունեություն, չի կարելի անվանել։

Ներքաղաքական կյանքի հերթական սրացման փորձը կատարեց Մարտի 1-ի գլխավոր մեղադրյալ, այսօր ազատության մեջ գտնվող Ռոբերտ Քոչարյանը, որն իր ազդեցության ոլորտում գտնվող երեք հեռուստաընկերությունների հետ հարցազրույցում անդրադարձել է ներքին ու արտաքին քաղաքականության մի շարք թեմաների, արդեն ստանդարտ ոճի ու հռետորաբանության մեջ քննադատել Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությանը՝ մեղադրելով երկիրը քայքայելու, կործանելու, բոլոր ոլորտներում տապալվելու, ժողովրդին խաբելու մեջ։ Հետո էլ ավելացրել, որ այդ բոլոր «կործանումներից» երկրին ու ժողովրդին «փրկելու» համար պետք է անհապաղ հեռացնել գործող իշխանությանը։ Ընդսմին, շեշտել է փողոցի միջոցով իշխանափոխություն իրականացնելու տարբերակը։ (Երեւի արդեն ներսից պետական հեղաշրջում իրականացնելու հույսները կորցրել են)։

Այսինքն՝ Ռոբերտ Քոչարյանն ասում է բաներ, որոնք արդեն երկու տարի շարունակ կրկնում են հայտնի շրջանակները՝ ինքն ու իր համախոհները, Սերժ Սարգսյանը, հանրապետականները, Վենետիկյան նկուղներից Սոչիի խոհանոցներ ու անտառներ տեղափոխված Միքայել Մինասյանը (նույն ինքը՝ փեսա Միշիկը) ու նրա ազդեցության ներքո գտնվող մարդիկ ու լրատվամիջոցները ։

Մեկ տարուց ավել այս նույն երգը երգում են դաշնակցականները, Արթուր Վանեցյանը, նախկին մերժված ռեժիմի քաղաքական օրակարգերի դաշտում ստեղծված նոր կուսակցությունները՝ Արթուր Ղազինյանի «Մեկ Հայաստանը» եւ Ավետիք Չալաբյանի «Ազգային օրակարգը»։ Վերջերս այդ խմբակային համերգին միացել են Գագիկ Ծառուկյանն ու իր ԲՀԿ-ն։

Ի դեպ, նշված ուժերից երեքը՝ ԲՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն ու Վանեցյանի հիմնադրած «Հայրենիք» կուսակցությունը վերջերս ստեղծել են քաղաքական դաշինք նույն՝ իշխանափոխության կարգախոսի ներքո։ Սակայն նկատելի է, որ այդ դաշինքը գործունեության առումով որեւէ գործնական քայլ չի կատարել, որը կարող է կապված լինել Գագիկ Ծառուկյանի ու ԲՀԿ-ի շուրջ կատարվող զարգացումների հետ։ Նկատի ունենք թե՛ Ծառուկյանի հետ առնչվող քրեական գործերը, թե՛ ԲՀԿ-ի քաղաքական ակտիվության նվազումը։ Այս ֆոնի վրա հատկանշելի է ԲՀԿ-ից այս կուսակցության հանգուցային դեմքերից մեկի՝ Սերգեյ Բագրատյանի դուրս գալը, որը կարող է շարունակական գործընթաց լինել՝ այլ գործիչների համանման քայլերի տեսքով։ Ամեն դեպքում, մամուլում նման տեղեկություններ հայտնվել են։

Այսպիսով, ներքաղաքական վիճակի առումով ի՞նչ է ասում Ռոբերտ Քոչարյանը։ Ասում է՝ այսօր երկրում ֆորսմաժորային վիճակ է, ամեն ինչ կարող է շատ արագ փոխվել եւ շատ արագ զարգացում ստանալ. «Խնդիրն այն է, թե ընդդիմությունը ինչպես կվարվի, ընդդիմությունը կկարողանա՞ իր խոսքով հանրությանը համոզել, հանրությունը պատրա՞ստ է մանիպուլյացիաների չենթարկվել այս իրավիճակում»։

Ընդդիմություն ասելով ու՞մ նկատի ունի Ռոբերտ Քոչարյանը։ Իհարկե, ուժերի այն նույն շրջանակը, որը թվարկեցինք վերեւում։ Այսինքն՝ այնպիսի ուժեր եւ նրանց քաղաքական հովանոցի ներքո ստեղծված նոր կուսակցություններ ու տարատեսակ խմբակներ, որոնց երկու տարի առաջ հանրությունը մերժել էր։

«Ընդդիմությունը կկարողանա՞ իր խոսքով հանրությանը համոզել». հռետորական հարց է տալիս Ռոբերտ Քոչարյանը։ Կամ Ռոբերտ Քոչարյանն ինքն էլ չի հավատում, որ այստեսակ ընդդիմությունը կկարողան համոզել հանրությանը, ուղղակի խոսք է՝ ասում է, կամ էլ նա իսպառ կտրված է իրականությունից, եթե հույս ունի, թե իր ասած ընդդիմությունը կկարողանա համոզել ընդդիմությանը։

Ամենայն հավանականությամբ, իրականությանն առավել մոտ է թվում երկրորդ տարբերակը։ Ամեն դեպքում, վերը հիշված հարցազրույցում Քոչարյանի հնչեցրած թեզերը ներքին ու արտաքին քաղաքական իրավիճակի ու գործընթացների զարգացման առումով, հստակորեն ցույց են տալիս, որ Ռոբերտ Քոչարյանը չի տիրապետում իրավիճակին, ինչպես երկու տարի առաջվա իրավիճակին չէր տիրապետում Սերժ Սարգսյանը։

Քոչարյանի պահով այս պնդումն առավել հիմնավոր է, քանի որ նա ինչպես իր պաշտոնավարման շրջանում, առավել եւս հիմա, լավ չի ճանաչել ու ճանաչում հայ հանրությանը, եւ ինչպես կտրված եղել, այդպես էլ կտրված մնացել է ժողովրդի, քաղաքացիների տրամադրություններից ու ցանկություններից։ Սա պատահական չէ, քանի որ ինչպես մի քանի անգամ նշել է հենց ինքը, իր համար կարեւորը ոչ թե ժողովուրդն է, այլ պետական համակարգն ու այդ համակարգը աշխատեցնող չինովնիկները։

© progressgyshme.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgymri@gmail.com; progressgyumri@mail.ru

Հ. Կիրակոսյան

Հայկական ուժն ու ադրբեջանական ֆիասկոն

Հայաստանն ու հայկական բանակն հերթական անգամ իրենց գերազանցությունն ապացուցեցին Ադրբեջանի նկատմամբ։ Հայ-ադրբեջանական սահմանի՝ տաուշյան հատվածում հուլիսի 12-ից սկսված ադրբեջանական ագրեսիան ու սադրանքը ֆիասկոյի վերածվեց իր բանակի հզորությամբ ու անպարտելիությամբ հոխորտացող Իլհամ Ալիեւի համար, որն արդեն տարիներ շարունակ հայտարարում է ղարաբաղյան հակամարտությունը ռազմական ճանապարհով լուծելու մասին, սակայն անգամ լոկալ մարտերում ջախջախիչ պարտություն է կրում։

Այդպես եղավ 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմի ժամանակ, երբ ադրբեջանական բանակը փորձեց կայծակնային պատերազմի միջոցով, տարբեր ուղղություններով, առաջանալ Արցախի խորքերը, սակայն հանդիպեց հայող բանակի հզոր պատին ու մեծ կորուստներով հետ մղվեց։ Ճիշտ է, ապրիլյանի ժամանակ ադրբեջանցիներին հաջողվեց 800 հեկտար տարածք գրավել, սակայն դա այն չէր, ինչին միտված էր այդ ագրեսիան։ Բացի այդ, ադրբեջանցիների կորուստներն այնքան մեծ էին, որը բնավ համաժեք չէր գրավածին։

2020 թվականի հուլիսյան պատերազմի ժամանակ ադրբեջանցիներին ոչ միայն չհաջողվեց առաջանալ դեպի հայկական դիրքեր, այլ հենց իրենք կորցրեցին դե յուրե ՀՀ-ի տարածքում գտնվող, սակայն դե ֆակտո տարիներով իրենց վերահսկողության տակ գտնվող ու ռազմավարական տեսակետից մեծ նշանակություն ունեցող դիրքեր։ Կորցրեցին նաեւ գեներալ, գնդապետ, հատուկ նշանակության ջոկատայիններ, ԱԹՍ-ներ, ռազմական տեխնիկա։ Այս ամենն էլ ավելի կատարյալ դարձրին Ադրբեջանի կրած ջախջախիչ պարտությունն ու ապրած ֆիասկոն։

Այդ ֆիասկոն շատ ակնառու է երեւում հուլիսի 12-ից մինչ օրս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հրապարակային վարքում, արած անհավասարակշիռ հայտարարություններում, անհասկանալի գործողություններում։ Այդ ամենն իրենց դրսեւորումն է ստանում ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին ճակատում։

Ներքին ճակատում իր, սեփական բանակի ու պետության անհաջողությունների համար Ալիեւը մեղադրում է նախկին արտգործնածարար Էլմար Մամեդյարովին ու նրան հեռացնում պաշտոնից, քննադատում է ու դավաճաններ, լրտեսներ անվանում մի շարք դեսպանների, հարձակվում ու որս սկսում ընդդիմադիրների շրջանում, մեղադրանքներ հնչեցնում պատերազմից խուսափող երիտասարդության հասցեին։

Արտաքին ճակատում հունից դուրս եկած Ալիեւը մեղադրանքներ է հնչեցնում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հասցեին՝ հայտարարելով, թե այս կառույցը ոչնչի ընդունակ չէ, Թուրքիայի հետ միասին անհաջող փորձեր է կատարում հարցը հանելու ԵԱՀԿ-ի տիրույթից, սակայն արժանանում միջազգային հանրության կոշտ արձագանքին, իր ագրեսիայի համար, բացի Թուքիայից, չստանալով այլ հանգուցային երկրի քաջալերանքը, իր պաշտոնյաների շուրթերով սկանդալային հայտարարություն է անում Հայաստանի ատոմակայանն հրթիռակոծելու մասին, որն արդեն ինքնին հանցագործություն է մարդկության դեմ ու ահաբեկություն։

Այս օրերին Իլհամ Ալիեւը պետական մակարդակով ազգամիջյան բախումներ է հրահրում արտերկրում, որն իր ակնառու դրսեւորումն ստացավ Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում ու մերձմոսկովյան շրջանում։ Այս գործելակերպը անելանելիության մեջ գտնվող մարդու քայլ է։

Ադրբեջանի նախագահն իր երկրի ներսում կանգնած է լուրջ խնդիրների առաջ՝ նավթի գների անկում, դրա հետ կապված՝ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացում, ջրային դեֆիցիդ, բնակչության դժգոհություններ, որոնք ամեն պահի կարող են վերածվել հակակառավարական ընդզման, որի ականատեսը եղանք օրերս Բաքվում կազմակերպված հանրահավաքի ժամանակ, որը հակահայկական ու պատերազմական բովանդակությունից շատ արագ շուռ եկավ իշխանության դեմ բողոքի ակցիայի։ Ադրբեջանի ժողովուդը Ալիեւից պատասխան է պահանջում, թե բա ու՞ր են այդքան գորվերգված հզոր բանակն ու սպառազինությունները, որոնց համար միլիոնավոր դոլարներ են ծախսվել։

Ի տարբերություն ադրբեջանականի, Հայաստանի իշխանությունն ու բանակը առավել քան ուժեղ դիրքերում են ու վստահ։ Տավուշյան պատերազմում աշխատեց դեռ անցած տարի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հռչակած ռազմավարությունը՝ «նոր պատերազմ՝ նոր տարածքներ»։

Կառավարության վերջին նիստում իր ունեցած ծրագրային ելույթում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում ու Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հարցում էլ ավելի կոշտացրեց ու հստակեցրեց հայկական կողմի դիրքորոշումը՝ ի ցույց դնելով Ադրբեջանի ռազմատենչ հայտարարությունների սնանկությունը, ուղղակիորեն Թուրքիային մեղադրելով տարածաշրջանում ապակայունացնող ուժ լինելու ու տարածքային նկրտումներ ունենալու մեջ, միաժամանակ հստակ հասկացնելով, որ անօգուտ է Հայաստանի ու Արցախի հետ ուժի դիրքերից խոսելու փորձերը, իսկ ամեն մի փորձ Ադրբեջանի համար ավարտվելու է էլ ավելի ծանր պարտությամբ։

Նիկոլ Փաշինյանն առաջ քաշեց 7 պայման, մասնավորապես, Հայաստանի եւ Արցախի ընդհանուր անվտանգության համակարգը պետք է առավել ամրապնդել, Արցախի Հանրապետությունը պետք է դառնա բանակցությունների լիարժեք կողմ, Ադրբեջանը պետք է հրապարակայնորեն հրաժարվի ուժի կիրառումից և վստահելի քայլեր կատարի հակահայկական հռետորաբանությունը դադարեցնելու ուղղությամբ, բանակցությունները պետք է լինեն իմաստալից, Արբեջանին զենք մատակարարող երկրները պետք է հստակ գիտակցեն, որ այդ զենքի օգտագործումը խաղաղ բնակչության դեմ հանցագործություն է, անհրաժեշտ է ներդնել արդյունավետ միջազգային մոնիթորինգ, որը լինի մշտական եւ ունենա ստուգողական մեխանիզմներ, որոնք կարձանագրեն, թե երբ եւ որ կողմն է խախտել հրադադարը: հակամարտության խաղաղ կարգավորման նպատակով Հայաստանը շարունակելու է աշխատել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ: Մենք վճառականորեն մերժել եւ մերժելու ենք հակամարտության շահարկմամբ  տարածաշրջանը ապակայունացնելու Թուրքիայի փորձերը: Հայկական կողմին պայմաններ դնելու իրավունք տվել է հայկական բանակը։

© progressgyshme.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgymri@gmail.com; progressgyumri@mail.ru

Հ. Կիրակոսյան