Նորություններ

#Քննարկում «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի վերականգման հեռանկարը դեռևս անորոշ է»

📌Գյումրու պատմական միջուկի վերականգնման ուղղությամբ գործուն քայլեր ձեռնարկվեցին 2017 թվականին, երբ մեկնարկեց «Կումայրի» պատմական կենտրոնի զարգացման բիզնես ծրագիրը: Ծրագիրն ընդգրկում էր «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի կենտրոնական հատվածի փորձնական մի հատված, որտեղ նախատեսվում էր շենքերը վերականգնել որպես հասարակական նշանակության օբյեկտներ (հյուրանոց, ռեստորան, խանութ և այլն) և բարեկարգել փողոցներ: Ծրագրի իրականացման նպատակով ստեղծվեց ներդրումային հիմնադրամ, որի ֆինանսավորմամբ էլ վերականգնվեց մի քանի պատմական կառույց, արդիականացվեց եվ հիմնանորոգվեց մի քանի փողոց: Մինչդեռ «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի տարածքում հաշվառվում է 1600-ից ավելի ճարտարապետական հուշարձան, որոնց վերականգնման կամ պահպանման հեռանկարները դեռ մշուշոտ են: Ի՞նչ ճակատագիր է սպասվում դրանց, ի՞նչ ծրագրեր կան նախատեսված առաջիկայում: Բոլոր հարցերի պատասխանները՝ քննարկման ընթացքում:
———————————————– —————-
Ուղիղ հեռարձակում 🔴 

 Բանախոսներ՝
 Ինգա Ավագյան – «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի տնօրենի ժպ
 Պարույր Զաքարյան – «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի աշխատակից
Կարեն Մխիթարյան – ՀՀ ԱԻՆ «ՍՊՏԾ» ՊՈԱԿ-ի հյուսիսային տարածաշրջանային կենտրոնի պետ
🔗Համակարգող՝ Մարինե Դերբինյան

#Քննարկում «Գյումրու փողոցաշինական աշխատանքները, որակն ու ժամկետները»

#Gyumri #street #construction
—————————————————————-
📌 Գյումրիում նախորդ տարվանից սկսված ՎԶԵԲ-ի վարկային միջոցներով իրականացվող փողոցաշինական աշխատանքները դեռ ընթացի մեջ են: Փողոցների քանդման և հիմնային աշխատանքներին հիմա արդեն հաջորդում է ասֆալտապատումը: Պատվիրատուն, կրկին բարձրաձայնում է առկա թերությունների մասին և խոստանում պատրաստ փողոցները չընդունել մինչև թերությունները չշտկվեն: Իսկ առկա թերությունների մասին տեխնիկական եզրակացությունը դեռ չի ստացվել:
—————————————————————-
Ուղիղ հեռարձակում 🔴

 Բանախոսներ՝

Կնյազ Մանասյան – Գյումրու քաղաքապետարանի բնակկոմունալ և շրջակա միջավայրի պահպանության բաժնի պետ
 Խաչատուր Խնձրցյան – ՇՄ ճանապարհաշինության և տրանսպորտի վարչության պետ
 Վարդգես Սամսոնյան – Գյումրու քաղաքապետարանի Կոմունալ ծառայություն բյուջետային հիմնարկի տնօրեն
 Վաչե Մալաքյան – ՀՀ ՃՈ 2-րդ գումարտակի , 2-րդ վաշտի հրամանատար
🔗Համակարգող՝ Մարինե Դերբինյան

#Քննարկում «Սպանդանոցների անհրաժեշտությունն ու կառուցելու անհնարինությունը»

📌 2019 թ. օգոստոսի 1-ից հանրային սննդի կետերի, իսկ 2020 թ. հունվարի 15-ից արդեն սննդի շղթայի բոլոր օպերատորների համար թարմ մսի սպանդանոցային ծագման պահանջը կդառնա պարտադիր: Կանցնի՞ արդյոք Շիրակի մարզը սպանդանոցային մորթի, ինչ ռեսուրս եւ հնարավորություններ ունի մարզը: Ո՞ր համայքներում են տեղակայված կամ տեղակայվելու անասնասպանդանոցներն ու ովքե՞ր են տերերը:
———————————————————————–
Ուղիղ հեռարձակում 🔴


 Բանախոսներ՝
 Արմինե Անդրյան – ՀՎԿԱԿ Շիրակ մասնաճյուղի համաճարակաբան
 Անդրանիկ Նալբանդյան – ՇՄ Գյուղատնտեսության բաժնի պետ
 Վարդան Իկիլիկյան – Ազատանի համայնքապետ
🔗Համակարգող՝ Արմենուհի Մինասյան

Գյումրի համայնքի ավագանու նիստ 08.10.2019թ

Գյումրու ավագանին առաջին անգամ հրապարակային հարցեր ուղղեց բաժնի պետերին Նիստի օրակարգ ընդգրկված բոլոր նախագծերն ավագանու մեծամասնության «կողմ» քվեարկության արդյունքում ընդունվեցին։ Համայնքի ավագանին որոշեց Արթուր Ալեքսանյանի անվան հունահռոմեական ըմբշամարտի մանկապատանեկան մարզադպրոցին, որպես նվիրատվություն հատկացնել 340 հազար դրամ՝ մարզադպրոցի պարիսպը կառուցելու համար, Մշակութային էքսպերիմենտալ կենտրոն կրթամշակութային վերլուծությունների եւ զարգացման հասարակական կազմակերպությանը հատկացվեց 997 հազար 500 դրամ` «Քանդակագործության Գյումրու միջազգային 4-րդ սիմպոզիում» ծրագրի իրականացման ծախսերը կատարելու համար։ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղին հատկացվեց 1 մլն դրամ` «Աղետի գոտուց զարգացման գոտի… անցյալի դասերն ու ժամանակի մարտահրավերները» խորագրով միջազգային գիտաժողովի կազմակերպման եւ իրականացման ծախսերը կատարելու համար: Ավագանու որոշմամբ թվով 144 անձանց կանխիկ հատկացվեց 1 մլն 500 հազար դրամ, իսկ Մարիամ Եղիազարյանին՝ որպես օգնություն, հատկացվեց 50 հազար դրամ՝ իր հոբելյանական հարյուրամյակի կապակցությամբ Ավագանին որոշեց համայնքապետարանին թույլատրել իրականացնել թվով մեկ ավտոաշտարակի եւ մեկ բեռնատարի գնումը երկրորդական շուկայից՝ առանց գնումների հայտարարությունը նախապես հրապարակելու, այդ նպատակով հատկացվեց 14 մլն 500 հազար դրամ եւ այլն։ Առաջին անգամ նիստից հետո ավագանու անդամներն առաջին անգամ հնարավորություն ունեցան հարցեր ուղղել բաժնի պետերին։ Հաջորդ ավագանու նիստը կայանալու է նոյեմբերի 12-ին։

©progressgyumri.am Armenian News/Analyses:

Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com ; progressgyumri@mail.ru

 

#Քննարկում «Ներառական դպրոց առանց ներառական նախակրթարանի»

#Քննարկում «Ներառական դպրոց առանց ներառական նախակրթարանի»

📌Ներառական կրթությունը կրթական այնպիսի ծրագիր է, որը բացառում է ամեն տեսակ խտրականություն երեխաների նկատմամբ, ապահովում է հավասար վերաբերմունք բոլոր մարդկանց հանդեպ, կրթական համակարգում ստեղծում է ուրույն պայմաններ առանձնահատուկ կրթական կարիքներ ունեցող անձանց համար: Այս հստակ ձեւակերպումը, սակայն, նույնքան սահուն եւ հարթ ընթացք չունի Շիրակի մարզի եւ Գյումրու դպրոցներում: Չհարմարեցված շենք-շինություններ, անպատրաստ մասնագետներ, բրայլյան համակարգից գաղափար չունեցող մանկավարժներ եւ նույն համակարգով տարրական դասարանն ավարտած ու փաստի առաջ կանգնած գյումրեցի երեխաներ: Ներառական կրթություն՝ առանց ներառման:
———————————————————————–
Ուղիղ հեռարձակում 🔴

#Inclusive #school #education

ℹ Բանախոսներ՝
➡ Լիլիթ Գորգինյան ՇՄ աշխատակազմի ընտանիքի, կանանց եւ երեխաների պաշտպանության բաժնի պետ
➡ Համազասպ Խոցանյան Գյումրու թիվ 8 դպրոցի տնօրեն
➡ Հասմիկ Պետրոսյան բժիշկ

#Քննարկում «Արդարացվա՞ծ են գյուղատնտեսական տարվա սպասելիքները»

#agriculture #shirakregion 2019
———————————————————————–
Մարզի համայնքներում արդեն սկսվել է բերքահավաքը: Ինչպիսի՞ն էին գյուղացու ակնկալիքները գյուղատնտեսական տարուց եվ արդյունքում ի՞նչ սպասելիքներ կան: Արդյո՞ք արդարացված են հողի մշակի սպասելիքները, որքանո՞վ տուժեց մարզը կարկտահարություններից եվ ինչքանո՞վ փոխհատուցվեցին վնաս կրած համայնքները:
———————————————————————–
Ուղիղ հեռարձակում 🔴

ℹ Բանախոսներ՝
➡ Անդրանիկ Նալբանդյան – ՇՄ Գյուղատնտեսության և բնապահպանության վարչության գյուղատնտեսության բաժնի պետ
➡ Սամվել Մադոյան – Հայկական Կարմիր Խաչի ընկերության Շիրակի մարզային մասնաճյուղի գործադիր տնօրեն
➡ Ռոման Համայակյան – Բասենի վարչական ղեկավար
🔗Համակարգող՝ Մարինե Դերբինյան

#Քննարկում «Սպիտակի երկրաշարժի օջախային ակտիվ գոտին եւ մարզի վթարային ու կիսափուլ դպրոցները»

#Քննարկում «Սպիտակի երկրաշարժի օջախային ակտիվ գոտին եւ մարզի վթարային ու կիսափուլ դպրոցները» թեմայով :
——————————————————————–
Ընդամենը 15 օր առաջ, սեպտեմբերի 10-ին, ժամը 20:22-ին ՀՀ-ում գրանցված 4.8 մագնիտուդով երկրաշարժը զգացվեց Շիրակի, Լոռու, Արագածոտնի, Տավուշի, Կոտայքի մարզերում եւ Երեւանում: Գյումրիում գրանցված մինչեւ 5 բալ ուժգնության ցնցումներն ուղեկցվեցին որոտացող ամպի ձայնով: Զոհեր եւ ավերածություններ չեղան, հաջորդ օրը սական Շիրակի մարզպետի հանձնարարականով մարզի վթարային դպրոցներում դադարեցվեցին դասերը՝ հնարավոր վտանգը կանխելու եւ տեղերում խնդիրներն ուսումնասիրելու նպատակով: Ի՞նչ օջախային գոտի է ակտիվ եւ ի՞նչ սեյսմիկ ֆոն կա այս պահին: Ինչպե՞ս են վթարավտանգ դպրոցները դիմակայում աղետին: Որքանո՞վ է երեխաների անվտանգությունը վտանգված:
——————————————————————–
Ուղիղ հեռարձակում 🔴


Բանախոսներ՝
 Կարեն Մխիթարյան ՀՀ ԱԻՆ «ՍՊՏԾ» ՊՈԱԿ-ի հյուսիսային տարածաշրջանային կենտրոնի պետ
 Մուրադ Տիգրանյան ՀՀ ԱԻՆ «ՍՊՏԾ» ՊՈԱԿ-ի հյուսիսային տարածաշրջանային կենտրոնի կառույցների սեյսմոկայունության բաժնի պետ
 Հասմիկ Հակոբյան Հովունիի դպրոցի տնօրեն
 Գայանե Մկրտչյան Կապսի դպրոցի փոխտնօրեն
🔗Համակարգող՝ Արմենուհի Մինասյան

Թեժ աշնան խաչմերուկները

Հայաստանում քաղաքական թեժ աշունն ընթացքի մեջ է։ Դա, իհարկե, իր ուղղվածությամբ ու բովանդակային առումով այն թեժությունը չէ, որը խոստանում էին նախկին իշխանության ներկայացուցիչները, մասնավորապես Ռոբերտ Քոչարյանը՝ հակաիշխանական բեւեռ ձեւավորելու եւ իշխանության դեմ պայքարի փողոցային հզոր ալիք ձեւավորելու համատեքստում։
Թեժ աշունն ուրվագծվում է մի քանի հանգուցային խնդիրների խաչմերուկում, որոնք առնչվում են Ամուլսարի շահագործել-չշահագործելու խնդրին, դատական համակարգում, մասնավորապես Սահմանադրական դատարանի շուրջ ընթացող գործընթացներին, Մարտի 1-ի գործին ու Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարությանը, նաեւ իշխանության ներսում տեղի ունեցող որոշակի տեղաշարժերին։
Ամուլսարը՝ լուրջ գլխացավանք իշխանության համար70501956_2260449110933985_88153636814716928_n
Ամուլսարի խնդիրը շատ լուրջ մարտահրավեր է իշխանությյան համար։ Այդ խնդիրը նոր չի ծագել, այն առաջ էր եկել նախկին իշխանության օրոք եւ գլուխ բարձրացրեց հեղափոխությունից անմիջապես հետո, երբ բնապահպանները փակեցին Ամուլսար տանող ճանապարհը եւ այսօր էլ այն շարունակվում է փակված մնալ։ Այդ օրերին իշխանությունը որոշեց հետաձգել Ամուլսարի շուրջ որոշում ընդունելը, գիտակցելով, որ բոլոր տարբերակների դեպքում էլ այն շատ բարդ ու ցավոտ է լինելու։ Սակայն, ամեն դեպքում, որոշում ընդոնելուց խուսափել հնարավոր չէ։
Վերջին օրերին Ամուլսարի շուրջ ընթացող իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ իշխանությունը հակված է հանքը շահագործելու, ամեն դեպքում այնտեղ սկսված շինաշխատանքները շարունակել թույլ տալու տարբերակին։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ճանապարհը բացելու կոչով դիմեց ջերմուկցիներին, հայտարարելով, որ «Լիդիան» ընկերության հետ կնքված պայմանագիրը չեղարկելու իրավական հիմքեր չկան, նաեւ ավելացնելով, թե այդ պայմանագրից հրաժարումը կվնասի Հայաստանի միջազգային վարկին ու տնտեսական զարգացմանը։ Միաժամանակ հավաստիացրեց, որ եթե ընթացքում բնապահպանական խնդիրներ առաջ գան, ապա հանքը չի շահագործվի։
Այս հայտարարությունը դժգոհության լուրջ ալիք բարձրացրեց բնապահպանների ու հանրության որոշակի հատվածի շրջանում, որոնք վկայակոչում են հանքը չշահագործելու մի շարք իրավական հիմքեր, մատնանշում բնապահպանական վտանգները, այդ իմաստով նաեւ հղում անելով «Էլարդ» փորձագիտական ընկերութան մասնագիտական եզրակացութանը եւ այդ ընկերության մասնագետների հետ կառավարության ներկայացուցիչների կազմակերպած տեսակոնֆերանսում հնչած գնահատականներին։
Ամուլսարի խնդիրը բնապահպանականից ու տնտեսականից վեր է ածվել քաղաքական հարցի, որը կարող է իշխանության դեմ համախմբել հանրութան շատ լուրջ հատվածի։ Ընդ որում, այն հատվածին, որն ակտիվորեն մասնակցել է հեղափոխությանը։
Իշխանության հակահարվածը ՍԴ-ին
Իշխանության համար լուրջ խնդիր են նաեւ դատական համակարգում ընթացող գործընթացները։ Կառավարությյունըը մշակել ու ներկայացրել է դատական բարեփոխումների փաթեթը, որը թեեւ ձեւականորեն հեռացված է նախօրոք հայտարարված վեթինգի գաղափարից, սակայն բովանդակության մեջ արտահայտում է դրա էությունը։
Դատական համակարգում ստեղծված իրավիճակն ու խնդիրներն առավել սրությամբ են արտահայտված Սահմանադրական դատարանի շուրջ ընթացող գործընթացներում։ Այս օրերին իշխանության ներկայացուցիչներն արդեն պաշտոնապես հայտարարում են այն խնդիրների մասին, որոնք ամիսներ առաջ բարձրացրել էր ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանը՝ կապված Սահմանադրական դատարանի ներկայիս կազմի ու այյդ կառույցի նախագահ Հրայր Թովմասյանի ոչ լեգիտիմության հետ։ Դեռ այդ ժամանակ էր Վահե Գրգոյանը ծավալուն նամակով դիմել Հայաստանի սահմանադրական մարմիններին՝ կառավարութանը, խորհրդարանին, Սահմանադրական դատարանին ու բարձրագույն դատական խորհրդին՝ ներկայացնելով ՍԴ-ում առկա ճգնաժամային վիճակն ու առաջարկելով իրենց իրավասությունների շրջանակում լուծել խնդիրը։
Եկար ժամանակ ադ առաջարկը մնացել էր օդից կախված։ Միայն օրերս Ագային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանը հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ անդրադանալով ՍԴ-ում առկա ոչ սահմանադրակն վիճակին, Հրայր Թովմասյանի նախագահ ընտրվելու կասկածելի պատմությանը եւ նախկին համակարգի քաղաքական պատվերները կատարելու թեմային, Ռոբերտ Քոչարյանի գործով ՍԴ-ի ընդունած հատնի որոշմանը եւ նույն Քոչարյանի անձեռնմխելիության հարցով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանից ու Վենետիկի հանձնաժողովից խորհրդատվական կարծիքներ ստանալու ՍԴ-ի վիճահարույց դիմումներին։ Խորհրդարանական մեծամասնությունն էլ հատարարեց, որ Հրայր Թովմասյանին պաշտոնանակ անելու գործընթաց են նախաձեռնել, ինչ ցույց է տալիս, որ իշխանությունը լուրջ է տրամադրված Սահմանադրական դատարանի հարցում։

70362755_697770487300973_6673471290617102336_n
Քոչարյանի պաշտպանների ուրախությունը երկար չտեւեց
Ռոբերտ Քոչարյանի գործով Սահմանադրական դատարանի որոշումը ուրախացրել էր Քոչարյանի պաշտպաններին ու կողմնակիցներին։ Նրանք դա գնահատել էին որպես Քոչարյանին կալանքից ազատելու փաստաթուղթ եւ անմիջապես դիմել էին դատարան, որտեղ այդ որոշւմից հետո օրեր անց մեկնարկելու էր Մարտի 1-ի գործով դատական նիստը։ Դատախազություն էլ հայտարարել էր, թե ադ փաստաթղթի բովանդակությունն ընդհանրապես կապ չունի Քոչարյանի գործի, նրան ներկայացված մեադրանքի էության հետ։
Սահմանադրական դատարանի որոշման տեքստը այս երկու պնդումների համար էլ հիմքեր տալիս էին։ Հրայր Թովմասյանի գլխավորած կառույցը թերեւս հատուկ էր այդպիսի որոշում ընդունել, որ կարողանա խաղալ կողմերի արանքում։
Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանը բնավ էլ Քոչարյանի պաշտպանների կարծիքին չէր եւ մերժեց մեղադրյալին անհապաղ ազատ արձակելու փաստաբանների միջնորդությունը։Վերջիններս էլ, իրենց որդեգրած մարտավարության հարազատ մնալով, այլ բովանդակությամբ նոր միջնորդություններ են ներկայացրել, նաեւ Վերաքննիչ դատարանում վիճարկել Ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը։ Մարտավարության միտումը պարզ է. ամեն կերպ ձգձգել բուն դատաքննության մեկնարկը, որտեղ Քոչարյանի համար անցանկալի շատ փաստեր կհրապարակվեն
Իշխանության ներսի ճաքերը
Մեկնարկած թեժ աշունն ավելի թեժացավ իշխանության ներսում առաջ եկած խնդիրներով։ Անսպասելիորեն հրաժարական տվեց իշխանության գլխավոր դերակատարներից մեկը՝ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արթուր Վանեցյանը, այդ հրաժարականն ուղեկցելով բավական բամանշանակ ու թերեւս քաղաքական հեռահար նպատակներ ունեցող հայտարարությամբ, որի մեջ իր տարաձայնություններն էր հայտնում իշխանության գործելակերպի ու վարած քաղաքականության հանդեպ։ Այդ հայտարարությունը դիտարկվեց որպես քաղաքակ գործունեություն ծավալելու հստակ հայտ, որը, Արթուր Վանեցյանը լրագրողների հետ զրույցում, ըստ էության, միանշանակորեն չժխտեց։
Այս հրաժարականի իրական ենթատեքստի ու քաղաքական հետեւանքների պատկերը առավել հստակ կդառնա առաջիկայյում, երբ կնշանակվի ԱԱԾ նոր տնօրեն ու առավել շոշափելի կդառնան Վանեցյանի հետագա գործունեությյան ծրագրեը։ Այս իմաստով նա հայտարարել է, որ առայժմ կզբաղվի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի աշխատանքներով։
Հ. Կիրակոսյան

©progressgyumri.am Armenian News/Analyses:

Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com ; progressgyumri@mail.ru

 

#Քննարկում՝ «Կրթության մարտահրավերները»

Ուղիղ հեռարձակում
🔴

Բանախոսներ՝
 Սերոբ Խաչատրյան — կրթության փորձագետ
 Նաիրա Թադևոսյան- Գյումրու թիվ 1 ավագ դպրոցի տնօրեն
 Արա Սուքիասյան- «Երեխաների հասարակություն. Մանկապատանեկան ձեռնարկումների աջակցություն կենտրոն » ՀԿ նախագահ
 Աբրահամ Ավագյան – մանկավարժ
🔗Համակարգող՝ Մարինե Դերբինյան

«Օդից» հարստացածների ապօրինի գույքը բռնագանձվելու է. կարծիքներ` պատգամավորներից

Աղմկոտ նախագիծը կհասնի ԱԺ

ՀՀ արդարադատության նախարարությունը Իրավական ակտերի նախագծերի միասնական հարթակում հանրային քննարկման է ներկայացրել «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենք եւ հարակից օրենքներում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին օրենքների նախագծերը:

Քվեարկող մասնակիցներից դեռեւս 52-ը, կամ 91 տոկոսը կողմ է արտահայտվել նախագծին, իսկ 5-ը, կամ 9 տոկոսը՝ դեմ։ Քվեարկության վերջնաժամկետը սեպտեմբերի 30-ն է:

Նախագծերի բովանդակությունից, ըստ որոշ տեղեկությունների, մտահոգվել են հատկապես նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաներն ու վերջիններիս մերձավորները, որոնք տարիներ այլ ճանապարհներով գույքի տեր են դարձել, հարստացել, միլիոններ դիզել ու նպաստել հայաստանյան աղքատության ծավալների ընդգրկմանը:

Նախատեսված իրավական մեխանիզմը, ըստ նախագծի, թույլ է տալիս բռնագանձել գույքը, որի ձեռքբերումը նախագծով նախատեսված էական ծավալներով չի հիմնավորվում օրինական եկամտի աղբյուրներով: Օրենքը նախատեսում է ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման հնարավորություն, եթե դրա արժեքը գերազանցում է 50 միլիոն ՀՀ դրամը։

Համաձայն նախագծի` շահագրգիռ անձանց ներկայացրած նյութերի եւ հավաքված ապացույցների հիման վրա իրավասու մարմինը կազմում է ուսումնասիրության արդյունքների վերաբերյալ եզրակացություն։

Եթե կան բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ անձին պատկանում է ապօրինի ծագում ունեցող գույք, որի արժեքը ուսումնասիրության տվյալներով գերազանցում է 50 մլնՀՀ դրամը, իրավասու մարմինը կազմում է եզրակացություն, որը ներառում է՝

1)         տվյալներ՝ ձեռք բերված գույքի տեսակի, արժեքի եւ այլ անձանց իրավունքներով ծանրաբեռնված լինելու վերաբերյալ,

2)         սույն օրենքի իմաստով անձին պատկանող գույքի համադրումը այդ գույքի ձեռքբերման համար օգտագործված՝ իրավասու մարմնին հայտնի օրինական եկամուտների հետ,

3)         գույքը տիրապետող անձանց կողմից դրա ապօրինի ծագման մասին տեղեկացված լինելու վերաբերյալ տվյալներ,

4)         ապացույցների ցանկ, որոնց վրա հիմնվում է եզրակացությունը,

5)         ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման հայց ներկայացնելու մասին որոշում։

Այն դեպքում, երբ հավաքված նյութերով հնարավոր չէ ողջամտորեն եզրակացնել, որ առկա է սույն օրենքով նախատեսված կարգով բռնագանձման ենթակա ապօրինի ծագում ունեցող գույք, իրավասու մարմինը կայացնում է ուսումնասիրությունն ավարտելու մասին որոշում։

Առանց մեղադրական դատավճռի բռնագանձման դրական կողմը

Ըստ նախագծի` առանց մեղադրական դատավճռի ակտիվների բռնագանձման ինստիտուտն արդեն ներդրվել է բազմաթիվ երկրների կողմից, իսկ դրա օգտագործումը քաջալերվում է միջազգային կազմակերպությունների կողմից։

Այն եվրոպական երկրները, որոնք որդեգրել են առանց մեղադրական դատավճռի գույքի բռնագանձման ինստիտուտը, մասնավորապես Միացյալ Թագավորությունը եւ  Իտալիան, ունեն բռնագանձման ավելի լավ ցուցանիշներ։

Առանց մեղադրական դատավճռի գույքի բռնագանձումը շարունակում է մնալ ակտիվների սառեցման եւ բռնագանձման արդյունավետ մեխանիզմ։ 2010 թվականի հունվարից մինչեւ 2012 թվականի հունիսն ընկած ժամանակահատվածում ՏՀԶԿ կողմից ուսումնասիրված երկրներում ընդհանուր առմամբ 146.2 միլիոն ԱՄՆ դոլար բռնագանձված ակտիվներից 60 միլիոնը բռնագանձվել է առանց մեղադրական դատավճռի գույքի բռնագանձման մեխանիզմների օգտագործմամբ։

ՀՀ-ում ակտիվների վերականգնման առումով գործող հիմնական կարգավորումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1 հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքի բռնագանձման մեխանիզմն է, որն ըստ էության թույլ է տալիս բռնագանձել բացառապես դատավճռով հաստատված հանցագործության կատարման համար օգտագործված կամ դրա արդյունքում ստացված գույքը։ Միեւնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված մեխանիզմներն իրենց էությամբ ուղղված չեն հանցավոր ակտիվների շրջանառությունը կանխելուն, իսկ 103.1 հոդվածը միայն լրացնում է քրեական օրենսդրությամբ հետապնդվող հիմնական նպատակները։ Այդ պատճառով քննարկվող ոլորտում առաջացել է անհրաժեշտություն որդեգրելու ավելի արդյունավետ ինստիտուտ, որի հիմնական նպատակն է վերականգնել ապօրինի ծագում ունեցող ակտիվները եւ որի մեխանիզմները հարմարեցված են հենց այդ նպատակին հասնելու համար։

Ինչպես մեջբերվում է նախագծի հիմնավորմամբ, Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնն իր հրապարակմամբ նշում է, որ Հայաստանում չեն ուսումնասիրվում եւ առկա չեն պետական մարմիններին հասանելի տվյալներ Հայաստանից արտահանված ակտիվների մոտավոր գումարի չափի, ինչպես նաեւ արտասահմանում գույք ունեցող պաշտոնյաների մասին, իսկ «արտասահմանում գույք եւ գումար ունեցող պաշտոնատար անձանց անունները, որպես կանոն, ի հայտ են գալիս տեղեկատվական սկանդալային արտահոսքերի արդյունքում»:

Շիրակի մարզի որոշ պատգամավորների անդրադարձը

ԱԺ պատգամավոր Սարիկ Մինասյանը կողմ է նախագծի ընդունմանը, առարկություններ չունի: Իսկ արդյո՞ք այն ուշացած չէ. «Լավ է ուշ, քան երբեք»,-պատասխանում է պատգամավորը:

Ինչպես նշվեց, օրենքը նախատեսում է ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման հնարավորություն, եթե դրա արժեքը գերազանցում է 50 միլիոն ՀՀ դրամը։ Գումարի այս չափը բավական վիճելի է համարվում: Որոշ մասնագետներ կարծում են, որ սահմանված գումարի չափը պետք է նվազեցվի: Այս կարծիքը չի ընդունում, սակայն, Սարիկ Մինասյանն ու տալիս է իր հիմնավորումը: «Երեւի դրանից պակաս լինելու դեպքում արդեն կնմանվի, այսպես ասած, կուլակաթափության»,-ավելացնում է նա:

Առանց դատավճռի ապօրինի գույքի բռնագանձման տարբերակին կողմ է Սարիկ Մինասյանը: Այս առումով տարբերվում է պատգամավոր Կարեն Սարուխանյանի կարծիքը. «Եթե գույքը ապօրինի ճանապարհով է ձեռք բերվել, դա, բնականաբար, իրենից քրեական տարրեր է պարունակում եւ այդ մասով պետք է լինի ուսումնասիրություն»,-ասում է նա:

Սահմանված արժեքի` 50 մլն դրամից ավելի չափի նկատմամբ առարկություն չունի պատգամավոր Կարեն Սարուխանյանը, իսկ այս նախագծի քննարկումը պատգամավորի համար ժամանակին է:

«Նախագծի կարեւորությունն օր առաջ էր պետք»,-ասում է պատգամավոր Սոֆիա Հովսեփյանն ու ավելացնում` կան շատ բացեր, մասնագետները քննարկում են, կա նաեւ հասարակական մեծ արձագանք:

Ինչո՞ւ էր պետք օր առաջ քննարկել եւ ընդունել այս նախագիծը: Հարցին պատգամավորը պատասխանում է. «Մենք այն երկրներից ենք, որտեղ ապօրինի գույքի տնօրինումը եղել է մասսայական, ձեռքբերումը եղել է մասսայական, անգամ արգելոցային տարածքների ձեռքբերումն է եղել թույլատրելի»:

Ս.Հովսեփյանը կարծում է, որ նախագծերի ընդունմամբ կկասեցվի ապօրինի գույքի ձեռքբերման մասսայական երեւույթը: Միաժամանակ ընդգծում է` զարտուղի ճանապարհով ապօրինի գույքի ձեռբերման պատիժը պետք է քրեականացվի: Սահմանված արժեքի չափը, ըստ պատգամավորի, պետք է հաշվարկվի, ինչպես օրինակ հիփոթեքային վարկ վերցնելիս, երբ հաշվի են առնվեն անձի եկամուտները, ընտանեկան զամբյուղը, ծախսերը, այնպես որ իրատեսական լինի, որ տվյալ անձն իր եկամուտներով եւ օրինական ճանապարով կարող էր ձեռք բերել 50 միլիոն ՀՀ դրամից ավել գույք:

«Եթե պատգամավորն ամսական ստանում է 470 հազար աշխատավարձ, եւ այսօր նա ունի հյուրանոցային առանձնատուն այն դեպքում, երբ հայտարարագրած է եղել 0 կամ  մեկ միլիոն դրամ, նա ինչպե՞ս կարող էր դրանից երկու տարի հետո ունենալ հյուրանոց: Սա նշանակում է, որ գոյություն ունի զարտուղի ճանապարհ: …Ես կարծում եմ, որ 50 միլիոնը բավական բարձր շեմ է, եւ 50 միլիոնն էլ սովորական աշխատողի համար հասանելի, հավանական վիճակ չէ»,-ասում է պատգամավորը:

Հասարակական արձագանք

Նախագծի վերաբերյալ տարբեր առաջարկություններ են արել քաղաքացիները, օրինակ. քաղաքացի Ռուբեն Ժամագործյանը գրել է. «Կարծում եմ, որ ենթակա է վերանայման օրենքի 14-րդ հոդվածի 7-րդ մասը, հետեւյալ պատճառաբանությամբ․ Նշված հոդվածի 7-րդ մասում խնդրահարույց է հետեւյալ դրույթը՝ «7. Դատարանը կիրառում է հայցի ապահովման միջոցներ, եթե դիմումը եւ դրան կից ներկայացվող փաստաթղթերը պարունակում են տվյալներ, որոնք բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ անձին պատկանում է ապօրինի ծագում ունեցող գույք եւ ․․․:»: Առաջին հերթին, ՀՀ քաղ, դատ․ օրը նախատեսում է հայցի ապահովման միջոցի կիրառման համար որպես հիմք՝ հետագայում դատական ակտի կատարման անհնարինության հետ՝ գույքի վատթաբացի դրացում եւ այլն: Նշված դրույթով դատարանը, բացի դատական ակտի հետագա կատարումից, անդրադառնում է նաեւ գույքի ապօրինի ձեռք բերված լինելու վերաբերյալ իրավասու մարմնի դիմումում առկա հիմնավորումները եւ բավարարելու դեպքում, ստացվում է, որ որոշմամբ հաստատվում է նշվածի հիմնավորված լինելը, իսկ մերժվելու դեպքում՝ (վերաքննիչ եւ վճռաբեկ բողոքներով դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մնալու պարագայում) իրավասու մարմնի մոտ կրկին մնում է հայեցողական իրավասություն ամփոփագրի հիման դիմել դատարան, թե ոչ, այն դեպքում, երբ դատարանը բավարար չէր համարել հավաքագրված նյութերը: Առաջարկում եմ՝ 1. եթե դատարանը մերժեց միջնորդությունը, ապա պետք է նախատեսել դրույթ առ այն, որ, եթե դիմումը մերժելուց հետո ավել ապացույցներ ձեռք բերված չլինեն, ապա նման դեպքում Իրավասու մարմինը ոչ թե իր հայեցողությամբ, այլ որպես պարտականություն՝ գույքի բռնագանձման վարույթը պետք է դադարեցնի: 2.կամ փորձել հանել հիմնավորվածության մասը, քանի որ հայցի ապահովման ինստիտուտը որպես այդպիսին ենթադրում է իրավունքների հետագա պաշտպանության երաշխիք եւ դրա համար գործի փաստերը կարեւոր են զուտ այնքանով, որքանով դատարանը գնահատում է դատավարության մասնակցի հնարավոր գործողությունները, որոնք կարող են խոչընդոտնել հետագա իրավունքների վերականգնումը»:

Քաղաքացի Արամայիս Գեւորգյանն ավելացրել է. «Առաջարկում եմ Հոդված 3-ի 2) կետը շարադրել հետևյալ բովանդակությաբ՝ 2) Ապօրինի ծագում ունեցող գույք եւ գույք, որի ձեռքբերումը չի հիմնավորվում օրինական փաստաթղթերով և սույն օրենքով նախատեսված կարգով օրինական եկամուտներով անկախ սույն օրենքի ուժի մեջ մտնելուց առաջ կամ հետո ձեռք բերված լինելու հանգամանքից. եւ օրենքը համալրել նշված փոփոխությամբ պայմանավորված համապատասխան դրույթներով»։

Ըստ նախագծի` չնայած առկա են դեպքեր, որոնք բավարար կասկածներ են հարուցում գույքի ձեռքբերման օրինականության վերաբերյալ, ՀՀ իրավական համակարգում բացակայում են օրենսդրական գործիքները, որոնք թույլ կտային ուսումնասիրել եւ բռնագանձել ապօրինի ծագում ունեցող գույքը՝ դրանով իսկ նվազեցնելով որոշ հանցագործությունների կատարման գրավչությունը։

«ՀՀ-ում ստեղծված այս իրավիճակը ենթադրում է ապօրինի ճանապարհով ձեռքբերված ակտիվների վերականգնման առնչությամբ հստակ մեխանիզմների ներդրում:

Մշակված օրենքի նախագիծը նախատեսում է քաղաքացիաիրավական կանխատեսելի ընթացակարգեր, որոնք թույլ կտան ավելի արդյունավետ պայքարել ապօրինի ճանապարհով ստացված ակտիվների շրջանառության դեմ եւ դրանք վերականգնել հօգուտ պետության կամ ապօրինի գործունեության արդյունքում տուժած անձանց։

Օրենքի նախագծի ընդունման արդյունքում ակնկալվում է կատարելագործել Հայաստանի Հանրապետությունում ապօրինի ճանապարհով ստացված գույքը տնտեսական շրջանառությունից հանելու օրենսդրական գործիքակազմը, ինչն ավելի արդյունավետ կդարձնի ֆինանսական հանցագործությունների կանխարգելումը։ Նախագիծը նպատակ է հետապնդում որդեգրել միջազգային պայմանագրերով եւ միջազգային կառույցների խորհրդատվական բնույթի փաստաթղթերով առաջարկվող լավագույն չափանիշները հանցավոր ակտիվների շրջանառության դեմ պայքարի ոլորտում»,-հրապարակված է նախագծում:

Սույն օրենքը, ըստ նախագծի, ուժի մեջ է մտնելու 2020 թվականի հունվարի 1-ից:

©progressgyumri.am Armenian News/Analyses:

Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com ; progressgyumri@mail.ru