Yearly Archives:2026

ՀՀ–ԱՄՆ համագործակցության «TRIPP» նախագիծ

Հիմք ընդունելով, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահի վկայությամբ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետը և Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահը ստորագրել են Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի և Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի համատեղ հռչակագիրն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Վաշինգտոն քաղաքում տեղի ունեցած իրենց հանդիպման արդյունքների վերաբերյալ (Համատեղ հռչակագիր)՝ Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության առաջմղման համար,

հիմք ընդունելով, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Հայաստանի Հանրապետությունը ցանկանում են ունենալ տևական գործընկերություն իրենց երկու ժողովուրդների և կառավարությունների միջև,

հիմք ընդունելով, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Հայաստանի Հանրապետության նպատակն է, որ «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» նախագիծը (ԹՐԻՓՓ) նպաստի տարածաշրջանային խաղաղությանը, կայունությանը, բարգավաճմանը և ինտեգրմանը, ինչպես նաև ստեղծի առանցքային առևտրային ուղի ինչպես Հայաստանի Հանրապետության, այնպես էլ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների համար նոր շուկաներ բացելու համար, և տնտեսական օգուտներ ստեղծի հայաստանյան ընկերությունների համար ԹՐԻՓՓ-ի կառուցման և գործարկման ընթացքում,

հիմք ընդունելով, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում են, որ Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև խաղաղության հետագա ինստիտուցիոնալացումը, այդ թվում՝ միջպետական սահմանների սահմանազատումն ու սահմանագծումը, Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորումը, ԱՄՆ-ի կայուն ներգրավվածությունը և տարածաշրջանային համագործակցությունն ու կայունությունը կնպաստեն ԹՐԻՓՓ-ի հաջողությանը,

հիմք ընդունելով, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պետական քարտուղարը և Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարը 2026 թվականի հունվարի 13-ին հրապարակել են «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի (ԻՇ) հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը՝ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանը ձեռք բերած հանձնառությունները կյանքի կոչելու և Հայաստանի և Ադրբեջանի բարգավաճումն ու անվտանգությունն ամրապնդելու, ինչպես նաև ԱՄՆ առևտուրը խթանելու համար,

հիմք ընդունելով, որ Կողմերը ճանաչում են, որ Հայաստանը լիակատար ինքնիշխանություն, տարածքային ամբողջականություն և իրավազորություն է պահպանում Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման բոլոր գոտիների նկատմամբ, և հաստատում են, որ սույն Համաձայնագիրը և ԹՐԻՓՓ-ը նպատակ ունեն ծառայելու որպես առանցքային մեխանիզմներ հանուն խաղաղ և ինքնիշխան Հայաստանի,

հիմք ընդունելով, որ ԹՐԻՓՓ-ը միտված է Հայաստանի տարածքում անխոչընդոտ, բազմամոդալ տարանցիկ փոխկապակցվածության ստեղծմանը՝ նպաստելով տարածաշրջանային խաղաղությանը, կայունությանը և ինտեգրմանը՝ պետությունների ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և իրավազորության հարգանքի հիման վրա՝ միևնույն ժամանակ կապելով Ադրբեջանի հիմնական մասն իր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ և ստեղծելով Տրանսկասպյան առևտրային երթուղու կենսական հանգույց, ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ-ը միջազգային և ներպետական փոխկապակցվածության փոխադարձ առավելություններ կստեղծի Հայաստանի Հանրապետության համար,

վկայակոչելով Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության միջև 1992 թվականի ապրիլի 2-ին Վաշինգտոնում ստորագրված Ներդրումների խրախուսման համաձայնագիրը, 1992 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Երևանում ստորագրված «Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության միջև համագործակցության վերաբերյալ մարդասիրական և տեխնիկատնտեսական օգնության վերահսկումը հեշտացնելու մասին» համաձայնագիրը, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Հայաստանի Հանրապետության միջև 1992 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Վաշինգտոնում ստորագրված «Ներդրումների խրախուսման և փոխադարձ պաշտպանության մասին» համաձայնագիրը,

Վերոշարադրյալի հիման վրա՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները (Միացյալ Նահանգներ) և Հայաստանի Հանրապետությունը (Հայաստան) (յուրաքանչյուրը առանձին՝ Կողմ, իսկ միասին՝ Կողմեր) սույնով կնքում են «ԹՐԻՓՓ-ի մասին» սույն շրջանակային համաձայնագիրը (Համաձայնագիր), ինչպես սահմանված է ստորև։

Հոդված 1. Սահմանումները

Սույն Համաձայնագրի նպատակներով՝

1. «Բաժնետերեր» նշանակում է ԹԶԸ ԱՄՆ և Հայաստան։
2. «Բաժնետիրական համաձայնագիր» նշանակում է Միացյալ Նահանգների և Նյու Յորք նահանգի օրենքներով կարգավորվող առևտրային գործիք, որը կարգավորելու է ԹԶԸ-ի Բաժնետերերի որոշակի իրավունքներ և պարտավորություններ և ԹԶԸ-ի կառավարման և ղեկավարման հետ կապված հարցեր։
3. «Հատուկ նշանակության կազմակերպություն (ՀՆԿ)» նշանակում է դուստր կազմակերպություն, որը պետք է ԹԶԸ-ի կողմից ստեղծվի ԹՐԻՓՓ-ի առանձին բաղադրիչի իրականացման նպատակով։
4. «ԹԶԸ» նշանակում է ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման ընկերություն՝ ԹԶԸ ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև համատեղ ձեռնարկություն, որը Հայաստանում պետք է հիմնադրվի որպես բաժնետիրական ընկերություն։
5. «ԹԶԸ ԱՄՆ» նշանակում է առևտրային կազմակերպություն, որը պետք է հիմնադրվի Դելավեր նահանգում որպես Միացյալ Նահանգների գործակալություն հանդիսացող՝ Միացյալ Նահանգների Միջազգային զարգացման ֆինանսական կորպորացիային (ԶՖԿ) ամբողջությամբ պատկանող դուստր ձեռնարկություն:
6. «ԹԶԸ-ի կանոնադրություն» նշանակում է Հայաստանի օրենսդրությամբ կարգավորվող առևտրային գործիք, որով հիմնադրվում է ԹԶԸ-ն։
7. «ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտի» նշանակում է Հայաստանի այն հողատարածքը, որը պետք է օգտագործվի ԹՐԻՓՓ-ի կոնկրետ նախագծի համար, և որը Կողմերը համատեղ կորոշեն ԹԶԸ-ի հետ խորհրդակցությունների անցկացմամբ` դրա հիմնադրումից հետո, հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են, ի թիվս այլնի, իրագործելիության և նախագծային ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև քաղաքական նկատառումները (միասին՝ «ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիներ»):
8. «ԹՐԻՓՓ նախագիծ» նշանակում է Հայաստանում իրականացվող կոնկրետ նախագիծ, որը Կողմերի փոխադարձ հաստատմամբ ԹՐԻՓՓ-ի շրջանակներում է, այդ թվում, բայց չսահմանափակվելով ԹՐԻՓՓ-ի հետևյալ բաղադրիչներով՝ երկաթուղային, ճանապարհային, նավթատար և գազատար խողովակաշարերի, օպտիկամանրաթելային և էներգետիկ նախագծեր (միասին՝ «ԹՐԻՓՓ նախագծեր»):

Հոդված 2. Համաձայնագրի նպատակները

1. Սույն Համաձայնագրի նպատակը և Կողմերի քաղաքականությունն է խորացնել Կողմերի միջև տնտեսական համագործակցությունը՝ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման և դրա հաջողության ապահովման նպատակով՝ 3-րդ հոդվածի 2-րդ կետում նշված գործիքների ներդրմամբ:
2. Կողմերը պետք է համագործակցեն ԹՐԻՓՓ-ի իրականացումը հնարավոր դարձնելու ուղղությամբ՝ միջազգային, միջպետական և ներպետական տրանսպորտային փոխկապակցվածության, տարածաշրջանային և համաշխարհային առևտրի ընդլայնման, ինչպես նաև տարածաշրջանում խաղաղության, կայունության և բարգավաճման ամրապնդման նպատակով:

Հոդված 3. Համատեղ ձեռնարկություն ստեղծելու հնարավորության ապահովումը

1. Կողմերի քաղաքականությունն է միասին աշխատել ԹՐԻՓՓ-ի ստեղծման ուղղությամբ, և երկու Կողմերն ուղղակիորեն շահագրգռված են ԹՐԻՓՓ-ի հաջողությամբ:
2. Կողմերի մտադրությունն է, որ ԹԶԸ ԱՄՆ-ի և Հայաստանի կողմից հիմնադրվի համատեղ ձեռնարկություն՝ ԹԶԸ անվանմամբ, որում ԹԶԸ ԱՄՆ-ին պատկանում է 74% վերահսկող բաժնեմասնակցություն, իսկ Հայաստանին՝ 26% բաժնեմասնակցություն: Կողմերը նախատեսում են, որ ԹԶԸ-ն կաջակցի ԹՐԻՓՓ-ի իրականացմանը: ԹԶԸ-ի ստեղծման նպատակով Կողմերը նախատեսում են, որ ԹԶԸ ԱՄՆ-ն և Հայաստանը ստորագրեն երկու առանձին փաստաթուղթ՝ ա) ԹԶԸ-ի կանոնադրությունը և բ) Բաժնետիրական համաձայնագիրը:
3. Կողմերը նախատեսում են, որ Բաժնետերերը նախնական 49-ամյա ժամկետի ավարտից հետո հնարավորություն ունենան փոխադարձ համաձայնությամբ երկարաձգելու 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետում նշված իրավունքները ևս 50 տարով․ այդ դեպքում Հայաստանի բաժնեմասնակցությունը ԹԶԸ-ում պետք է ավելանա մինչև 49%, իսկ ժամկետի երկարաձգումը պետք է լինի Հայաստանի կողմից միակ հատուցումը ԹԶԸ-ում Հայաստանի բաժնեմասնակցության նշված ավելացման համար: Հայաստանի բաժնեմասնակցության ավելացումը պետք է լինի ԹԶԸ ԱՄՆ-ի կողմից միակ հատուցումը ժամկետի երկարաձգման համար:
4. Կողմերը նախատեսում են, որ Բաժնետերերը, ըստ անհրաժեշտության, ԹԶԸ-ի կանոնադրության մեջ և Բաժնետիրական համաձայնագրում պետք է սահմանեն որոշումների կայացման հատուկ մեխանիզմներ՝ փոխադարձ համաձայնություն պահանջող և Կողմերին վերապահված հարցերի համար, որոնք պետք է մանրամասն ներկայացվեն ԹԶԸ-ի կանոնադրության մեջ և (կամ) Բաժնետիրական  համաձայնագրում:
5. Կողմերին վերապահված հարցերը վերաբերում են հետևյալին, սակայն չեն սահմանափակվում դրանցով՝ բաժնետերերի մասնակցություն (այդ թվում՝ ԹԶԸ-ում վերահսկողության փոփոխությունը, բաժնետոմսերի փոխանցումը ԹԶԸ-ում, ՀՆԿ-ների հիմնադրումը և դրանց նկատմամբ սեփականությունը), խոշոր պայմանագրային և ֆինանսական գործարքներ կնքելու մասին որոշումներ, կոնցեսիոն իրավունքների շնորհում և կոնցեսիոն համաձայնագրերի վերջնական պայմանների սահմանում և Համատեղ հռչակագրին, ազգային անվտանգությանը վերաբերող և քաղաքական բնույթի այլ հարցեր: ՀՆԿ-ների մակարդակում համանման հարցերը նույնպես պետք է դիտարկվեն որպես փոխադարձ համաձայնություն պահանջող Կողմերին վերապահված հարցեր, որոնք պետք է մանրամասն ներկայացվեն ԹԶԸ-ի կանոնադրության մեջ և (կամ) Բաժնետիրական համաձայնագրում:
6. ԹԶԸ-ի կամ դրա ՀՆԿ-ների կողմից անհրաժեշտ գործարքների կնքմանն աջակցելու նպատակով Հայաստանը համաձայնում է բացառություններ նախատեսել բաժնետիրական ընկերությունների, գնումների և պետություն-մասնավոր գործընկերության ձևավորման վերաբերյալ Հայաստանի օրենսդրությամբ: Հայաստանը համաձայնում է, որ այդ բացառությունները, ըստ անհրաժեշտության, պետք է նշվեն Բաժնետիրական  համաձայնագրում և (կամ) ԹԶԸ-ի կանոնադրության մեջ։
7. Կողմերը նախատեսում են, որ ԹԶԸ ԱՄՆ-ն շարունակելու է մշտապես հանդիսանալ Միացյալ Նահանգների սեփականությունը և գտնվել նրա վերահսկողության ներքո, և որ որևէ երրորդ կողմ չի կարող ձեռք բերել ԹԶԸ ԱՄՆ-ի նկատմամբ սեփականության իրավունքներ։

Հոդված 4. ՀՆԿ-ները

1. Կողմերն ակնկալում են, որ ՀՆԿ-ները գործելու են որպես ԹԶԸ-ի դուստր ձեռնարկություններ՝ ԹՐԻՓՓ-ի բաղադրիչներից յուրաքանչյուրը որպես ԹՐԻՓՓ նախագիծ իրականացնելու նպատակով։
2. 3-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ կետերին համապատասխան՝ Կողմերը նախատեսում են, որ ԹԶԸ-ն յուրաքանչյուր ՀՆԿ-ի ստեղծման և դրանում ունեցած իր բաժնեմասնակցության միջոցով իրեն վերապահելու է որոշակի հարցերի առնչությամբ որոշումների կայացման լիազորությունը, որոնք որոշվելու են ԹԶԸ-ի կողմից։
3. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ն լիազորված կլինի ընտրելու երրորդ կողմերի՝ ՀՆԿ-ների կողմից ստեղծվող յուրաքանչյուր ԹՐԻՓՓ ծրագրի իրականացմանն աջակցելու համար, այդ թվում՝ այն երրորդ կողմերը, որոնք հանդես կգան որպես կոնցեսիոներներ, հովանավորներ, օպերատորներ, կապալառուներ, ինչպես նաև տվյալ ԹՐԻՓՓ նախագծի ՆԳՇ (նախագծման գնումների և շինարարական) ծառայություններ մատուցողներ։
4. Յուրաքանչյուր ՀՆԿ-ի ստեղծումից հետո՝ ԹԶԸ-ի կողմից ծանուցվելուց հետո, Հայաստանը 4-րդ հոդվածի 3-րդ կետին համապատասխանող և ԹԶԸ-ի կողմից հաստատված ՀՆԿ-ի հետ կկնքի կոնցեսիոն կամ այլ համաձայնագրեր՝ համաձայն 3-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ կետերի։

Հոդված 5. ԹՐԻՓՓ-ի համակարգումը և ԹԶԸ-ի գործունեության ապահովումը

1. Հայաստանը կնշանակի պատասխանատու բարձրաստիճան կոնտակտային անձ՝ առաջնորդելու Հայաստանի կառավարության մասնակցությունը սույն Համաձայնագրի, ԹԶԸ-ի կանոնադրության և Բաժնետերերի համաձայնագրի կատարման ու իրականացման գործընթացներում՝ Հայաստանի պետական մարմինների միջև արդյունավետ համակարգումն ապահովելու նպատակով։
2. Սույն Համաձայնագրի նպատակների իրականացման համար Հայաստանի կառավարությունը պետք է ապահովի՝ա) համապատասխան օրենսդրության ընդունումը, փոփոխությունը, պահպանումն ու կիրարկումը.

   բ) ԹԶԸ-ի և դրա ՀՆԿ-ների համար լիցենզիաների, թույլտվությունների, հաստատումների ժամանակին տրամադրումը և կարգավորող գործընթացների իրականացումը։

3. Միացյալ Նահանգները համաձայնում է, որ կնշանակի բարձրաստիճան կոնտակտային անձ՝ ԹՐԻՓՓ-ի հետ կապված քաղաքականության ցանկացած հարց քննարկելու նպատակով։
4. Միացյալ Նահանգները մտադիր է ձեռնարկել քայլեր՝ Հայաստանի հետ համատեղ ԹԶԸ-ի հիմնադրման համար թույլտվություն ստանալու նպատակով, ինչը ներառում է Կոնգրեսին ծանուցումը և ԶՖԿ-ի տնօրենների խորհրդից անհրաժեշտ հաստատման ստացումը։
5. Հայաստանը հաստատում է, որ իր Սահմանադրությանը համապատասխան՝ Հայաստանի օրենսդրության հետ որևէ հակասության դեպքում կկիրառվի սույն Համաձայնագիրը։
6. Միացյալ Նահանգները մտադիր է տրամադրել ֆինանսավորում և (կամ) աջակցել ԹՐԻՓՓ նախագծերի համար ֆինանսավորման ապահովմանը՝ ֆինանսական միջոցների առկայության դեպքում ու կիրառելի պահանջներին համապատասխան կամ առևտրային պայմաններով` պետական և ոչ պետական ներդրողների կողմից։

Հոդված 6. Հողօգտագործման/կառուցապատման իրավունքները/կոնցեսիաները

1. Հայաստանը կձեռնարկի Հայաստանի օրենսդրությանը համապատասխանող բոլոր անհրաժեշտ միջոցները և հնարավորինս սեղմ ժամկետներում, որպեսզի՝ ա) ապահովի, որ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիների երկայնությամբ գտնվող հողամասերը Հայաստանի սեփականությունն են կամ կարող են դառնալ Հայաստանի սեփականությունը, և բ) ապահովի, որ այդ հողամասերը զերծ լինեն ցանկացած ծանրաբեռնվածությունից կամ երրորդ անձանց իրավունքներից, ինչպես նաև կրի այդ գործընթացների հետ կապված բոլոր ֆինանսական ծախսերը։
2. ԹԶԸ-ի հիմնադրումից և ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման յուրաքանչյուր գոտին որոշելուց հետո Հայաստանը ԹԶԸ-ին տրամադրում է 49 (քառասունինը) տարի նախնական ժամկետով հողօգտագործման բացառիկ իրավունքներ, կառուցապատման իրավունքներ, հարակից թույլտվություններ և մյուս բոլոր իրավունքները, որոնք համատեղ կորոշվեն Հայաստանի կառավարության և ԹԶԸ-ի կողմից՝ համապատասխան ԹՐԻՓՓ ծրագրի արդյունավետ զարգացման, շահագործման և (կամ) պահպանման համար, ըստ կիրառելիության, և այդ իրավունքները լրիվությամբ փոխանցելի կլինեն ՀՆԿ-ներին։
3. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ին թույլատրվում է մշակել կոնցեսիայի մանրամասն պայմանները, որոնք կիրազեկեն կոնցեսիոների ընտրությունը՝ 4-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված կարգով:
4. Հայաստանը համաձայնում է, որ՝

ա)      կմնա ցանկացած կոնցեսիայի միակ տրամադրողը և, հետևաբար, չի համարվի, որ ԹԶԸ-ն ամբողջությամբ կամ մասամբ ստանձնել է Հայաստանի պարտավորությունները,

բ)       չի համարի, որ ԹԶԸ-ն կոնցեսիոներ է կամ որևէ կոնցեսիոն պայմանագրով ստանձնել է ՀՆԿ-ների կամ կոնցեսիոներների որևէ պարտավորություն։

5. Կողմերն ակնկալում են, որ կառուցապատման իրավունքների գործողության ժամկետի ավարտից հետո կամ այն դեպքում, երբ ԹԶԸ-ն որևէ պատճառով դադարեցնի իր գործունեությունը, կամ Բաժնետերերի փոխադարձ համաձայնությամբ ԹԶԸ-ի ունեցած մնացորդային ցանկացած իրավունք վերադարձվում է Հայաստանին՝ առանց Հայաստանի կողմից որևէ վճարի կամ հատուցման։
6. Սույն Համաձայնագրում ոչինչ չի խոչընդոտում Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում որևէ անձի կողմից այնպիսի ենթակառուցվածքի կառուցմանը և շահագործմանը, որը ԹՐԻՓՓ նախագիծ չէ:

Հոդված 7. Արտակարգ իրավիճակներին արձագանքումը և ենթակառուցվածքների անվտանգությունը

1. Կողմերը հաստատում են, որ Հայաստանը պահպանում է լիակատար իշխանություն Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում, և որ Հայաստանի իշխանությունները գործելու նախապատվություն ունեն ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիներում արտակարգ բոլոր իրավիճակների առաջացման դեպքում։
2. Կողմերը մտադիր են, որ Հայաստանն ունենա ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիների ենթակառուցվածքների անվտանգության պլանները հաստատելու իրավունք։ Եթե այդ պլանները ներառեն մասնավոր անվտանգության աշխատակիցներին աշխատանքի ընդունում, ապա այդ աշխատակիցները պետք է ենթակա լինեն Հայաստանի կողմից լիցենզավորման։

Հոդված 8. Մաքսային հսկողությունը/սահմանային անվտանգությունը

1.Կողմերն ընդունում են, որ Հայաստանը պահպանում է լիակատար ինքնիշխանություն և իրավազորություն իր սահմանների և մաքսային գործառնությունների նկատմամբ, պարտավորվում է ապահովել սահմանների արդյունավետ կառավարում և ունի իր սահմանային հսկողության բոլոր կետերում ֆիզիկական ներկայություն պահպանելու իրավունք։ Հայաստանը, իր ներպետական օրենսդրությանը և միջազգային համաձայնագրերին համապատասխան, շարունակում է պատասխանատու լինել և տրամադրել համապատասխան ենթակառուցվածքներ հետևյալի համար՝

ա)      անվտանգություն և իրավապահ գործունեություն,

բ)       սահմանային հսկողություն և սահմանային անվտանգություն,

գ)       մաքսային և միգրացիոն հսկողություն,

դ)       հարկերի և տուրքերի փոխանցում պետական բյուջե,

ե)       պետական տեղեկատվական համակարգեր, և

զ)       պետական վարչարարություն և վերահսկողություն։

2. Հայաստանը կգործադրի իր լավագույն ջանքերը՝ սահմանային անվտանգության և մաքսային հսկողության ժամանակակից ընթացակարգեր ընդունելու, պահպանելու և դրանք օպտիմալացնելու համար՝ միաժամանակ պահպանելով Հայաստանի ինքնիշխանությունն ու իրավազորությունը, կօգտագործի թվային գործիքներ՝ ԹԶԸ-ի և դրա ՀՆԿ-ների արդյունավետ աշխատանքը և ԹՐԻՓՓ-ի փոխգործակցելիությունը տարածաշրջանային տարանցիկ ցանցերի հետ դյուրացնելու համար։ Սա կարող է ներառել այնպիսի քայլերի ձեռնարկում, որոնք անհրաժեշտ են ԹՐԻՓՓ նախագծերի մաքսային և միգրացիոն գործառությունների «ֆրոնտ օֆիս – բեք օֆիս» («ընդունարան» – «գրասենյակ») գործառական մոդելի իրականացման համար՝ ԻՇ-ին և Համատեղ հռչակագրի սկզբունքներին համապատասխան:

3. Հայաստանը համաձայնում է օգտվել մասնավոր օպերատորների («ֆրոնտ օֆիս») ծառայություններից՝ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիների համապատասխան սահմանային անցակետերում հաճախորդների առերես սպասարկման ծառայություններ մատուցելու համար` Հայաստանի և ԹԶԸ-ի փոխադարձ համաձայնությամբ:

4. Միացյալ Նահանգները մտադիր է համագործակցել Հայաստանի սահմանային անվտանգության բարելավման ուղղությամբ, ինչպես ամրագրված է «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծի կարողությունների զարգացման ոլորտում գործընկերության վերաբերյալ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության միջև 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրում:

5. Կողմերը մտադիր են միասին գործել՝ ապահովելու, որ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման գոտիներում սահմանային անվտանգությանն առնչվող բոլոր գործընթացներն ու ընթացակարգերն իրականացվեն ԹՐԻՓՓ-ի բարեհաջող իրագործմանը նպաստող եղանակով՝ Հայաստանի օրենսդրությամբ թույլատրված կարգով։

Հոդված 9. Հարկումը

1. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ի կողմից` որպես Հայաստանի ռեզիդենտից ԹԶԸ ԱՄՆ-ին` որպես Միացյալ Նահանգների ռեզիդենտի բաշխված շահաբաժինները Հայաստանում ազատվում են հարկումից՝ պայմանով, որ ԹԶԸ ԱՄՆ-ի վերջնական սեփականատերը Միացյալ Նահանգների կառավարությունն է։

2. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ն ՀՆԿ-ների կողմից ԹԶԸ-ին բաշխված շահութաբաժինների մասով Հայաստանում հարկ չի վճարելու։

3. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ն ԹԶԸ-ի կամ ՀՆԿ-ի բաժնետոմսերի  օտարման դեպքում Հայաստանում կապիտալի հավելաճի հարկ չվճարի։

4. Հայաստանը համաձայնում է, որ ԹԶԸ-ն և ՀՆԿ-ները Հայաստանում որևէ հարկ չեն վճարելու 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով սահմանված ՝ Հայաստանի կառավարության կողմից ԹԶԸ-ին կամ ԹԶԸ-ի կողմից ՀՆԿ-ներին իրավունքների փոխանցման գործարքների համար։

Հոդված 10. Վեճերի կարգավորումը

1. Կողմերը կձգտեն համաձայնության հասնել սույն Համաձայնագրի մեկնաբանման և կիրառման վերաբերյալ և բոլոր հնարավոր ջանքերը կգործադրեն՝ համագործակցության ու խորհրդակցությունների միջոցով դրա իրականացման վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող ցանկացած հարցի փոխադարձաբար ընդունելի լուծմանը հասնելու նպատակով։
2. Սույն Համաձայնագրի մեկնաբանման կամ կիրառման առնչությամբ վեճ ծագելու դեպքում այն պետք է կարգավորվի փոխադարձ խորհրդակցությունների միջոցով։

Հոդված 11. Տեխնիկական դրույթներ

1. Սույն Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի դրա ուժի մեջ մտնելու համար անհրաժեշտ բոլոր ներքին ընթացակարգերը ավարտելու մասին Կողմերի միջև փոխանակվող վերջին հայտագրի ստացման օրվանից։
2. Սույն Համաձայնագիրը կարող է փոփոխվել Կողմերի փոխադարձ գրավոր համաձայնությամբ։
3. Սույն Համաձայնագրի գործողությունը կարող է դադարեցվել Կողմերից ցանկացածի կողմից՝ մյուս Կողմին գրավոր ծանուցում ուղարկելու միջոցով։ Սույն Համաձայնագրի գործողության դադարեցումն ուժի մեջ է մտնում այդ գրավոր ծանուցումն ուղարկելու օրվանից 1 տարի հետո»։

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

Իրավապահներն Անդրանիկ Թևանյանին ուղեկցել են տուն՝ խուզարկության նպատակով

«Մայր Հայաստանի» գրասենյակում իրականացված քննչական գործողություններից հետո իրավապահները, այդ թվում՝ ԱԱԾ դիմակավորված աշխատակիցները, կուսակցության ղեկավար, ԲՀԿ պատգամավորի թեկնածու Անդրանիկ Թևանյանին ուղեկցել են նրա տուն՝ այնտեղ ևս խուզարկություն իրականացնելու նպատակով։

Ըստ տեղեկությունների՝ քննչական մարմնի աշխատակիցները Թևանյանի բնակարան էին հասել նրանից առաջ։ Վերջինս պնդել է, որ պայմանավորվածություն է եղել՝ առանց իր ներկայության տուն չմտնելու վերաբերյալ։

Քննչական կոմիտեի հաղորդման համաձայն՝ Անդրանիկ Թևանյանը մեղադրվում է լրտեսություն կատարելու, ինչպես նաև ապօրինի կերպով պետական գաղտնիք պարունակող տեղեկություններ հավաքելու և փոխանցելու մեջ։ Ըստ ՔԿ-ի՝ նա 622 հազար ԱՄՆ դոլարի դիմաց ռուսերեն թարգմանված տեղեկություններ է փոխանցել 2024 թվականի ապրիլին Ազգային ժողովում անցկացված փակ, գաղտնի նիստի լսումների ընթացքի և արդյունքների վերաբերյալ՝ այդ կերպ կատարելով պետական դավաճանություն։

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

43 քրեական վարույթ և 67 ձերբակալված․ ՀԿԿ-ն ամփոփում է ընտրական հանցագործությունների վիճակագրությունը

2026 թվականի փետրվարի 7-ից հակակոռուպցիոն կոմիտեում ընտրական հանցագործությունների վերաբերյալ նախաձեռնվել է ընդհանուր 43 քրեական վարույթ՝ ընտրակաշառք տալու, ստանալու, ընտրակաշառքի միջնորդության, ընտրության ժամանակ բարեգործության արգելքը խախտելու, ինչպես նաև դրանց համակցությամբ ընտրական իրավունքի իրականացումը խոչընդոտելու, հավաքին մասնակցելու նպատակով նյութապես շահագրգռելու դեպքերի առթիվ։

Հակակոռուպցիոն կոմիտեից հայտնում են՝ նշված վարույթներից 14-ով ձերբակալվել է 67 անձ։ Քրեական հետապնդում է հարուցվել 75 անձի նկատմամբ։ Երկու մեղադրյալի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ Մեղադրյալներից 32-ի նկատմամբ ընտրվել է անազատության հետ կապված կալանք և տնային կալանք խափանման միջոցներ, 29-ի նկատմամբ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ։

14 քրեական վարույթով իրականացվել է 134 խուզարկություն, այդ թվում՝ 24 գրասենյակներում։ Առգրավվել են վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստաթղթեր, թվային կրիչներ և այլ առարկաներ։ Հարցաքննվել է շուրջ 170 անձ։ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն շարունակում է հորդորել ընտրական գործընթացի բոլոր մասնակիցներին դրսևորել օրինապահ վարքագիծ՝ զգուշացնելով, որ կոռուպցիոն բնույթի ընտրական հանցագործությունները գտնվում են կոմիտեի ամենօրյա ուշադրության կենտրոնում։

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

Խուզարկություններ՝ Մարտուն Գրիգորյանի տանը և նախընտրական շտաբում

Հակակոռուպցիոն կոմիտեից հայտնել են, որ քրեական վարույթի շրջանակում խուզարկություններ են իրականացվել ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Մարտուն Գրիգորյանի տանը և նախընտրական շտաբում։ Կոմիտեն, սակայն, չի մանրամասնել, թե ինչ վարույթի շրջանակում են կատարվում քննչական գործողությունները։

Լրագրողների հետ զրույցում Մարտուն Գրիգորյանը նշել է, որ իրավապահները «հիմնականում ընտրությունների հետ կապված կրիչներ և փաստաթղթեր էին փնտրում»։

Հիշեցնենք, որ Մարտուն Գրիգորյանը մասնակցում է այս տարվա խորհրդարանական ընտրություններին՝ ԲՀԿ-ի ցուցակով։

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի թեկնածուն չի հայտնել օտարերկրյա քաղաքացիության մասին

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունից ստացված առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդման համաձայն՝ 2026 թվականի հունիսի 7-ին ՀՀ ԱԺ հերթական ընտրություններում «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջին համարով առաջադրված պատգամավորի թեկնածու Ն.Կ.-ն, նախազգուշացված լինելով կեղծ տեղեկություններ հայտնելու դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվության մասին, դիտավորությամբ թաքցրել է օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու կամ ունեցած լինելու մասին տեղեկությունը, այն է՝ ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն է ներկայացրել այլ պետության քաղաքացի չլինելու մասին բովանդակությամբ կեղծ դիմում՝ այդ կերպ թաքցնելով պաշտոնատար անձի կարգավիճակ ձեռք բերելուն խոչընդոտող՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու մասին տեղեկությունը:

Հաղորդման հիման վրա նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ Քրեական օրենսգրքի 449-րդ հոդվածի 1-ին մասով (պաշտոնատար անձի կարգավիճակ ձեռք բերելուն կամ պահպանելուն խոչընդոտող տեղեկությունները թաքցնելը):

Կատարվում է նախաքննություն:

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

Ընտրություններում «կենացները թանկանում են»

Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավն հասել է իր միջնակետին, նաեւ՝ կիզակետին։ Ինչպես ասում են, օր օրի «կենացները թանկանում են», սակայն․․․ սակայն էժանանում են խոսքի արժեքը, միտքն ու գաղափարը։ Դրանք էժանացնում են  հենց իրենք՝ քաղաքական ուժերն ու գործիչները։

Եթե քարոզարշավի առաջին շաբաթվա ընթացքում մասնակից քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներն ընտրողների հետ հանդիպումների ժամանակ դրսեւորում էին համեմատաբար զուսպ վարք ու բառապաշար, քիչ թե շատ անդրադառնում  էին իրենց ծրագրերին, արտաքին ու ներքին քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական հարցերի, իսկ միմյանց հասցեին հնչեցրած քննադատությունները  մեծամասամբ տեղավորվում էին նախընտրական պայքարի տրամաբանության մեջ, ապա հաջորդող օրերին կրքերը շիկացրին, անցան փողոցային բառապաշարի, փոխադարձ վիրավորանքների, անձնական պիտակավորումների։

Բանը հասավ անգամ իրար հասցեի հնչեցրած հայհոյանքների, սպառնալիքների, մինչեւ իսկ իրար սատկացնելու, խփել-սպանելու հայտարարությունների։ Մի խոսքով, «մարտեր առանց սահմանների»։

Այս իմաստով հատկապես «աչքի են ընկնում» ընտրություններին հաջողության հասնելու հնարավորություններ ունեցող, ինչպես ընդունված է ասել, հիմնական քաղաքական ուժերը։ Այսինքն՝ այն ուժերը, որոնք տարբեր սոցոլոգիական հարցումների համաձայն, առաջատար դիրքեր են գրավում եւ օբյեկտիվորեն առավել մեծ հավակնություններ ունեն խորհրդարանում որոշակի տեղեր զբաղեցնելու համար։

Խոսքը վերաբերում է, մասնավորապես, «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Ուժեղ Հայաստան», «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցություններին ու «Հայաստան» դաշինքին եւ դրանց առաջնորդներին ու առանձին ներկայացուցիչների։ Քաղաքական մեկնաբանների դիտարկմամբ ու հանրային կարծիքի համաձայն, հենց այս ուժերն առավել մեծ հնարավորություններ ունեն խորհրդարանական աթոռներ ունենալու համար ու հենց այս ուժերի միջեւ է ընթանում հիմնական պայքարը։

Ընդհանրապես, հայաստանյան ընտրություններում մշտապես պակասել են գաղափարական, առարկայական պայքարն ու խոսքը, ինչն արդյունք է քաղաքական դաշտի անկատարության,  քաղաքական գործընթացների՝ շատ դեպքերում ապաքաղաքական բնույթի եւ ներքին դրդապատճառների բացակայության։ Այս ամենի արդյունքում, ընտրողներն էլ քիչ ուշադրություն են դարձնում քաղաքական ուժերի ծրագրերին ու առաջարկներին եւ առավել, այսպես ասած, տարվում են տեսարաններով։

Ներկայիս ընտրությունների տվյալ փուլում այս իրողություններն իրենց արտահայտությունն են գտնում առավել մեծ չափաքանակով ու գունեղ երանգներով։ Եւ որքան մոտենում է ընտրությունների օրը, այնքան այս երեւույթներն առավել սաստկանալու միտումներ են դրսեւորում։

Այս ամենին գումարվում են թշնամանքն ու ատելության խոսքը, ապատեղեկատվությունը, սուտ տեղեկություններով հանրության մեջ վախի մթնոլորտի սերմանումը, հասարակական պառակտվածությունը, որը կարող է հասնել  մի վտանգավոր սահմանի։

Ընտրական գործընթացներին հետեւող որոշ քաղաքական վերլուծաբաններ ու դիտորդներ կարծում են, որ այսպիսի մթնոլորտի հաստատումը շատ դեպքերում միտումնավոր է արվում, ընդ որում, արվում է քաղաքական տաբեր ճամբարներից՝ տարբեր դրդապատճառներով ու մղումներով։

Ըստ այդմ, իշխանությունը, օրինակ, այսպիսի քայլերով էժանացնում է ընտրական գործընթացները, որպեսզի հանրության մեջ առաջանան որոշակի հիասթափության տրամադրություններ, դրանց արդյունքում շատերը չգնան ընտրության, լինի քիչ մասնակցություն, որը ձեռնտու է առավել շատ ձայներ հավաքած քաղաքական ուժին, քանի որ գործող ընտրական համակարգի համաձայն, այդ ուժը ստանում է լրացուցիչ բոնուսներ։ Առավել շատ ձայներ հավաքող ուժ այս պահին դիտարկվում է հենց իշխանական կուսակցությունը։

Իսկ ահա ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը, մասնավոապես, ռուսամետ դաշտում գործողները, իրենց գործողություններով նպատակ ունեն ստվեր գցել ընտրական գործընթացների վրա, որպեսզի հետագայում խոսեն ընտրությունների կեղծման, դրանց անօրինակության մասին, ինչը առավել մեծ հնարավորություններ կտա հետընտրական գործընթացներ կազմակերպելու ու իրականացնելու համար։

Այս իմաստով, թերեւս, պատահական չէ, որ Ռուսաստանի կիսապաշտոնական եւ ոչ պաշտոնական շրջանակներից արդեն իսկ հնչում են հայտարարություններ այն մասին, որ, եթե ընտրություններում հաղթի գործող իշխանությունը, այսինքն՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ապա Ռուսաստանը պետք է չճանաչի ընտրությունների արդյունքները։

Իսկ ահա Ռուսաստանի պահով հատկանշական է, որ այս օրերին  հրապարակումներ եղան գաղտնազերված փաստաթղթերի մասին, որոնք բացահայտում են ՌՖ կողմից եվրոպական մի քանի երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում, կեղծ դրոշի տակ իրականացված ու իրականացվելիք հատուկ օպերացիաների մասին՝ ապատեղեկատվություն տարածելու ու հասարակական պառակտվածություն առաջացնելու գործողությունների միտումով։

Այսինքն, խոսքը վերաբերում է հիբրիդային պատերազմի մասին, ինչի մասին օրեր առաջ Երեւանում հայտարարում ու զգուշացնում էին Եվրամիության ներկայացուցիչները եւ եվրոպական երկրների առաջնորդները։

Եթե վերը նշված կուսակցություններն իրականացնում են առավել մասսայական հանդիպումներ ընտրողների հետ, մյուս, սակավ հնարավորություններ ունեցող քաղաքական ուժերը, սահմանափակվում են փոքր հանդիպումներով ու իրենց ասելիքը սոցցանցային ձեւաչափով ներկայացնելու միջոցով։

Համլետ Կիրակոսյան

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

Նախընտրական Հայաստան. քաղաքական ուժեր ու դեմքեր-3

«Ալյանս» առաջադիմական ցենտրիստական կուսակցությունը իրեն ներկայացնում է որպես կենտրոնամետ ուժ՝ սոցիալիստական ու լիբերալ համակարգերի արդյունավետ համադրման գաղափարական հենքի վրա։ Կուսակցության նախագահը Տիգրան Ուրիխանյանն է, որին, սակայն, ԿԸՀ-ն չի գրանցել որպես պատգամավորության թեկնածու՝ քաղաքացիության ու վերջին չորս տարում Հայաստանում բնակության մասին փաստաթղթերի հետ կապված խնդիրների պատճառաբանությամբ։

Այս գործիչը երկար ժամանակ եղել է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության երեւելի դեմքերից, մի քանի անգամ ընտրվել ԱԺ պատգամավոր։ 2015 թվականին դուրս է եկել ԲՀԿ-ից ու հիմնել «Ալյանսը»։ Սակայն, ամեն դեպքում, 2017 եւ 2018 թթ․ ԱԺ ընտրություններում պատգամավոր է դարձել հենց ԲՀԿ-ի ցուցակով։ 2020 -ին դուրս է եկել ԲՀԿ խմբակցությունից ու դարձել անկախ պատգամավոր, որից հետո քաղաքական ռեվերանսներ էր անում դեպի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ իրեն ներկայացնելով որպես վերջինիս գաղափարական դաշնակից։ Սակայն, թերեւս, ուշադրության չարժանալով Փաշինյանի կողմից, դիրքավորվել է վարչապետին կոշտ քննադատության ներկայացնող դաշտում, ընդ որում, ռուսամետ այն դաշտում, որը Հայաստանը դիտարկում է միութենական պետության կազմում, անգամ հայտարարել էր, որ պետք է մտնի Ռուսաստանի կազմ։

«Ժողովրդավարական համախմբում» կուսակցությունը իր գաղափարական հենք է համարում՝ քաղաքական հարթությունում՝ լիբերալիզմը, տնտեսական ոլորտում՝ սոցիալական մոտեցումը, մշակույթի ասպարեզում՝ պահպանողականությունը։ Կուսակցությունը հիմնվել է 2021 թվականին եւ հայտարարում է ուժեղ պետության, անկախ հայրենիքի ու ազատ անհատի մասին։ Նաեւ կարեւորում է ազգային ինքնության պահպանումն ու ազգային պետության կառուցումը։

Կուսակցության նախագահը եւ ընտրական ցուցակի առաջին համարը քաղաքագետ Սուրեն Պետրոսյանն է, որը եղել է «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման ակտիվ անդամներից։ Նա հայտարարում է, որ գործող ու նախկին իշխանությունները նույն համակարգն են եւ պետք է դուրս գալ այդ ծուղակից ու երկընտրանքից։

«Դեմոկրատիա, օրենք, կարգապահություն» (ԴՕԿ) կուսակցությունն ստեղծվել է 2024 թվականին։ Կուսակցության ղեկավարը Վարդան Ղուկասյանն է, որն ավելի հայտնի է Դոգ մականանով։ Նա մի քանի տարի հանդես էր գալիս որպես բլոգեր եւ տեսանյութերով անդրադառնում հայաստանյան մի շարք խնդիրների։ Նրա անձն ու տեսանյութերը ոչ միանշանակ վերաբերմունքի էր արժանանում հանրության մեջ՝ ոչ վայելուչ բառապաշարի պատճառով։ Վարդան Ղուկասյանն այժմ հետախուզման մեջ է եւ ԿԸՀ-ն չի գրանցել նրա թեկնածությունը ԱԺ ընտրություններում։ Չնայած սրան, կուսակցությունն հայտարարում է, որ թեեւ Վ․ Ղուկասյանը չկա ցուցակում, սակայն նա մնում է որպես իրենց վարչապետի թեկնածու։

Կուսակցությունը հայտարարում է, որ Հայաստանի ռազմավարական դաշնակիցը պետք է լինի այն պետությունը, որ հարգում է երկրի ինքնիշխանությունը, այլ ոչ թե Հայաստանը դիտում է որպես գաղութ, պրոեկտ ու ազդեցության գոտի։

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ընտրություններին մասնակցում է «Տեր կանգնիր խաղաղությանը» կարգախոսով՝ նկատի ունենալով Ադրբեջանի հետ նախաստորագրված խաղաղության փաստաթուղթը, ինչպես նաեւ հարաբերությունների բարելավումը Թուրքիայի հետ։ Միաժամանակ կուսակցությունը առաջ է քաշել իրական Հայաստանի գաղափարը՝ նկատի ունենալով այն, որ պետք է պահպանել ու զարգացնել այն Հայաստանը, որն այսօր կա, զերծ մնալով կորսված հայրենիքը վերականգնելու ազգային-ռոմանտիկ գաղափարներից։

Արտաքին քաղաքականության ոլորտում ՔՊ-ն որդեգրել է հավասարակշռված եւ հավասարակշման ռազմավարությունը, որի առանցքային խնդիրը արտաքին հարաբերություններում անհամաչափություններ թույլ չտալն է, իսկ դրանց առկայության դեպքում ունենալ հավասարակշռման գործիքներ։

Հատկանշական է, որ արձանագրելով Եվրամիությանը անդամակցելուն ուղղված ծրագրերի իրականացման անհրաժեշտությունը, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը միաժամանակ հաստատում է, որ հնարավոր չէ անդամակցել եւ Եվրամիությանը, եւ ԵԱՏՄ-ին, ու հայտարարում է, թե պետք է շարունակել Եվրամիության չափանիշներին համապատասխան բարեփոխումներ իրականացումը այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանք չեն խանգարում ԵԱՏՄ անդամ մնալուն։ Իսկ երբ գա ընտրությունը կատարելու պահը, պետք է քաղաքական որոշում  կատարվի։

Կուսակցության նախընտրական ցուցակը գլխավորում են ՔՊ-ի ղեկավար կազմի ու Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաներ՝ Նիկոլ Փաշինյան, Արարատ Միրզոյան, Անահիտ Ավանեսյան։ 

«Հայաստան» դաշինքը ընտրություններին մասնակցում է երկու կուսակցությունների միասնական ճակատով՝ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն եւ «Առաջ» աջակենտրոն կուսակցություն։ Այս դաշինքը ստեղծվել է 2021 թվականին եւ նույն տարում մասնակցել խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին։ Այդ ժամանակ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորած դաշինքը իշխող կուսակցության դեմ պայքարող հիմնական ընդդիմադիր ուժն էր։ Ընտրություններում այս ուժը հավաքել էր 21.09 տոկոս ձայն եւ ստացել 29 մանդատ։

Արտաքին քաղաքականության եւ անվտանգության ոլորտներում դաշինքը միտված է դեպի Ռուսաստանն ու վերջինիս կառույցները՝ ԱՊՀ, ԵԱՏՄ, ՀԱՊԿ։ Այս առումով դաշինքի ներկայացուցիչները կոշտ քննադատության են ենթարկում գործող իշխանությանը՝ հայտարարելով, որ վերջինս վատթարացրել է Ռուսասատանի հետ հարաբերությունները եւ անհրաժեշտություն կա ոչ միայն բարելավել այդ հարաբերությունները, այլեւ առավել խորացնել։ Ինչպես նկատելի է, «Հայաստան» դաշինքը ամենաընդգծված ռուսամետ ուժն է։

Այս ընտրություններում եւս դաշինքի նախընտրական ցուցակը գլխավորում է Ռոբերտ Քոչարյանը, երկրորդ համարը դաշնակցական Իշխան Սաղաթելյանն է։  

«Հանուն հանրապետության» կուսակցությունը հիմնադրվել է 2020 թվականին։ Կուսակցության ներկայացուցիչները 2018 թվականի հեղափոխությանը մասնակցած եւ դա ողջունած գործիչներ են։ Կուսակցության գաղափարախոսության հիմքում լիբերալիզմն ու եվրոպականությունն է, հանդես է գալիս կենտրոնամետ դաշտում։

Այս կուսակցությունը դիտարկվում է որպես «Քաղաքացիական պայմանագրին» դաշնակից ուժ, սակայն ի տարբերություն վերջինիս, կոշտ քննադատության է ենթարկում պուտինյան Ռուսաստանի՝ Հայաստանի նկատմամբ վարվող քաղաքականությունը եւ հայտարարում է նրա հետ դաշնակցային պայմանագիրը խզելու, ԵԱՏՄ-ից ու ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու մասին։

Բնութագրական է, որ կուսակցության ներկայացուցիչներն հայտարարում են, թե իրենք այս ընտրություններում իշխանության գալու նպատակ չունեն, նաեւ չունեն վարչապետի թեկնածու, իսկ հիմնական նպատակը ընդդիմափոխությունն է։

«Հանուն հանրապետության» նախընտրական ցուցակը գլխավորում է կուսակցության նախագահ Արման Բաբաջանյանը, երկրորդ ու երրորդ տեղերում Ռուբեն Մեհրաբյանը եւ Լուսինե Զեյնալյանն են։

«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը հիմնվել է 2015 թվականին, մասնակցել է համապետական ու տեղական կառավարման մի քանի ընտրությունների։ 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցել է «Ելք» դաշինքով՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» ու «Հանրապետություն» կուսակցությունների հետ եւ մուտք գործել խորհրդարան։ Կուսակցության նախագահ Էդմոն Մարուքյանը չմիացավ 2018 թվականի հեղափոխությանը՝ առաջարկելով երրորդ ճանապարհի գաղափարը։

• ի արտահերթ ընտրություններին «Լուսավոր Հայաստանը» մասնակցեց առանձին, հավաքեց ձայների 6․37 տոկոսը եւ 18 պատգամավորով մուտք գործեց խորհրդարան՝ իրեն հռչակելով ընդդիմադիր ուժ։ Իսկ ահա 2021 թվականի ընտրություններին չհաջողվեց հաղթահարել անցողիկ շեմը։

Այսօր Էդմոն Մարուքյանն ու կուսակցության մյուս ներկայացուցիչները խստորեն քննադատում են իշխանության վարած արտաքին ու ներքին քաղաքականությունը։ Լինելով, ընդհանուր առմամբ, արեւմտամետ գաղափարներով ուժ՝ այժմ ԼՀԿ-ն հանդես է գալիս ռուսամետ դիրքերից եւ անգամ պատրաստ է դաշինքի գնալ ռուսամետ կուսակցությունների հետ։

Համլետ Կիրակոսյան

© progressgyumri.am Armenian News / Analyses:

Հեռ. ՝ +37498 691-690; Էլ. Փոստ ՝ progressgyumri@gmail.com

Շիրակի քրեական ոստիկանները թմրամիջոցի իրացման դեպք են բացահայտել

Իրացնելով օպերատիվ տեղեկությունը՝ քրեական ոստիկանները 28-ամյա երիտասարդին հայտնաբերել, թմրամիջոց ձեռք բերելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալել և տեղափոխել են մարզային վարչություն։ Նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի նմանվող զանգվածով փաթեթ։ Բացատրական աշխատանքի արդյունքում երիտասարդը հայտնել է, որ թմրամիջոցը նույն օրն իրեն է իրացրել գյումրեցի 55-ամյա տղամարդը։

Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, որի շրջանակում կատարված խուզարկությամբ 55-ամյա տղամարդու բնակության հասցեում հայտնաբերվել է մարիխուանա թմրամիջոցի զանգվածով 8 փաթեթ՝ ընդհանուր 13,97 գրամ քաշով։