Նորություններ

Շիրակի մարզի 2 պատգամավոր դուրս են եկել ՀՀԿ խմբակցությունից

Ազգային ժողովի ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Ֆելիքս Ցոլակյանը պաշտոնապես հայտարարել է խմբակցությունից դուրս գալու իր որոշման մասին: Հայտարարության մեջ ասվում է.«Հարգելի հայրենակիցներ, ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ դուրս եմ գալիս Ազգային Ժողովի «ՀՀԿ» խմբակցությունից։ Թերևս բոլորին է հայտնի, որ երբևէ որևէ կուսակցության անդամ չեմ եղել, իսկ սույն թվականի մայիսի մեկին տեղի ունեցած վարչապետի ընտրությունից հետո, փաստացի, դադարել է նաև համագործակցությունը «ՀՀԿ» խմբակցության հետ։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ազգային Ժողովի պատգամավոր եմ ընտրվել ռեյտինգային ընտրակարգով և ունեմ ուղղակի պարտավորություններ իմ օգտին քվեարկած մեր հայրենակիցների և ողջ Շիրակ աշխարհի առջև՝ շարունակելու եմ հանդես գալ որպես անկախ պատգամավոր և ներկայացնել մեր ժողովրդի խնդիրները։ Խաղաղություն բոլորիս»։

Ավելի վաղ, խորհրդարանական ՀՀԿ խմբակցությունից դուրս գալու մասին հայտարարել էր Ազգային ժողովի պատգամավոր Արման Սահակյանը: Հունիսի 2-ին, ֆեյսբուքյան իր էջում Արման Սահակյանը գրել է. «Տեղեկացնում եմ ձեզ, որ դիմումիս համաձայն դուրս եմ գալիս ԱԺ Հանրապետական խմբակցությունից և այսուհետ որպես պատգամավոր կենտրոնանալու եմ գլխավորապես Գյումրու խնդիրների և Հայաստանի տնտեսության զարգացման հարցերի շուրջ: Պատրաստ եմ ակտիվորեն աջակցել թե´ գործող իշխանության, թե´ ընդդիմության իմ ընկերների` զարգացման տանող բոլոր նախաձեռնություններին, պատրաստվում եմ ավելի ակտիվ լինել մեր տնտեսության կայացման ճանապարհին առկա և առաջ եկող մարտահրավերները մատնացույց անելու հարցում»,- գրել է պատգամավորը: Նշենք, որ 2 պատգամավորներն էլ ընտրվել էին Շիրակի մարզից:

Հետհեղափոխական երկիշխանություն

Թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանում ստեղծվել է ոչ ստանդարտ ներքաղաքական վիճակ: Գործադիր իշխանությունը պատկանում է հեղափոխական ուժերին՝ իր վարչապետով, նախարարներով, ուժային երկու կառույցի՝ Ազգային անվտանգության ծառայությունով ու ոստիկանությամբ:

Սակայն գործադիր իշխանությունը կրող ուժը՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի թիմը, խորհրդարանում փոքրամասնություն է: Ազգային ժողովում Նիկոլ Փաշինյանի իրական քաղաքական թիմը ԵԼՔ դաշինքն է: Հեղափոխությանը միացած եւ կառավարությունում մի քանի պորտֆելներ ստացած Ծառուկյան դաշինք-ԲՀԿ-ին ու ՀՅԴ-ին թեեւ դե յուրե Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական թիմ չի կարելի համարել, սակայն ներքաղաքական այս փուլում խորհրդարանում նրանք հանդես են գալիս ու գալու նույն ճակատում: Այս ամենով հանդերձ, այս երեք ուժերը խորհրդարանում փաստացի փոքրամասնություն են եւ չեն կարող սեփական ուժերով անհրաժեշտ օրինագծեր անցկացնել:

Ազգային ժողովում քաղաքական մեծամասնություն շարունակում է մնալ ՀՀԿ-ն, որն իրեն ընդդիմություն է հռչակել  Նիկոլ Փաշինյանի գործադիր իշխանությանը: Այսինքն՝ ՀՀԿ-ն չլինելով Հայաստանը ղեկավարող իշխանական ուժ, շարունակում է մնալ իշխանություն խորհրդարանում, ինչը նշանակում է, որ երկրի քաղաքական շատ հարցեր չեն կարող լուծվել առանց ՀՀԿ-ի մասնակցության: Բացի այդ, մեխանիկորեն նախկին ռեժիմի, այսինքն՝ ՀՀԿ-ի կամ նրա առանձին հատվածի ենթակայության տակ են մնում ուժային մյուս կառույցները՝ դատախազությունը, դատական համակարգը, Հատուկ քննչական ծառայությունը, Քննչական կոմիտեն:

Նիկոլ Փաշինյանն հայտարարել է, որ ինքը չի միջամտելու այս կառույցների գործունեությանը, հրահանգներ չի տալու նրանց, եւ ահա վերջիններս զրկված լինելով հրահանգով աշխատելու իրենց ավանդական եղանակներից, շարունակում են աշխատել նախկին մեթոդներով, այսինքն՝ իրենց աշխատանքում առաջնորդվել այն գործելակերպով ու հաստատված հարաբերություններով, ինչ ունեցել են Սերժ Սարգսյանի ու ՀՀԿ-ի իշխանության օրոք:

Հենց այս առումով էլ Հայաստանում ընթացող քաղաքական դրդապատճառներ ու երանգներ ունեցող դատավարությունները զգալի լարվածություն են ստեղծել հետհեղափոխական Հայաստանի համար: Քաղբանտարկյալների հարազատներն ու կողմնակիցները հույս ունեին, որ հեղափոխությունից հետո նրանք այս կամ այն եղանակով ազատ կարձակվեն: Սակայն դատավորները խոչընդոտում են քաղբանտարկյալների ազատ արձակման գործընթացին՝ առաջ բերելով վերջիններիս կողմնակիցների դժգոհոււթյունը եւ առիթ դառնալով բողոքի ակցիաների: Դրանք թեեւ հիմնականում ուղղված են գլխավոր դատախազի ու դատավորների դեմ, սակայն որոշ անհամբեր ազնիվների ու սադրիչների ուղղորդությամբ երբեմն նաեւ ուղղվում են նոր կառավարության ու Նիկոլ Փաշինյանի դեմ:

Բնական է, որ այս վիճակը ձեռնտու է ՀՀԿ-ին, որը, ինչպես երեւում է, չի համակերպվել իշխանությունը կորցնելու մտքի հետ, եւ ինչպես շատ վերլուծաբաններ ու փորձագետներ են կարծում, մտմտում են ռեւանշի ծրագրեր: Բացառված չէ, որ հենց նրանք են ուղորդում, ասենք, քաղբանտարկյալների կողմնակիցների դժգոհության սլաքները դեպի Նիկոլ Փաշինյանը, կազմակերպում սաբոտաժային որոշ ակցիաներ, սպասում նոր կառավարության անհաջողություններին՝ իշխանության վերադառնալու համար:

Հայաստանում ստեղծված այս վիճակը կարելի է ինչ-որ տեղ համարել երկիշխանություն, որը այնքան էլ նպաստավոր չէ երկրի բնականոն գործունեության համար, առավել եւս՝ այն նպատակների իրականացման համար, որոնք առաջ էր քաշել հեղափոխական շարժումը: Այդ նպատակներից առաջնայինը արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն է, որից առաջ պետք է կատարվեն մի քանի քայլեր՝ Ընտրական օրենսգրքի փոփոխություն, մասնավորապես ռեյտինգային համակարգի վերացում, փոփոխություններ Կուսակցությունների մասին օրենքում, ընտրական համակարգի բարելավում, քաղաքականության ու բիզնեսի տարանջատում:

Հայաստանում գործող գրեթե բոլոր քաղաքական ուժերը կողմնակից են թե արտահերթ ընտրություններին, թե նշված օրենսդրական փոփոխություններին, բացառությամբ ՀՀԿ-ի: ՀՀԿ-ն ընդդիմանում է արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին, հայտարարելով, թե դրա անհրաժեշտությունը չեն տեսնում: Թեեւ ՀՀԿ-ականներն ասում են, թե չեն խոչընդոտի կառավարության գործունեությանը, երկրի կայունությունը պահպանելու համար կողմ կքվեարկեն կառավարության բերած ծրագրերին ու օրինագծերին, սակայն նաեւ հասկացնում են, որ կողնակից չեն ընտրությունների հետ կապված օրենքներում արմատական փոփոխություններ կատարելուն: Հատկապես լսել անգամ չեն ուզում ռեյտինգային համակարգի վերացման մասին, քանի որ վերջինս փրկօղակ կարող է լինել ՀՀԿ-ի համար:

Իրավիճակի բարդությունն այն է, որ առանց ՀՀԿ-ի կամ ՀՀԿ-ական առնվազն մեկ տասնյակ պատգամավորների քվեարկության, վերը նշված խնդիրները չեն լուծվի: ՀՀԿ-ն ժողովրդական ճնշման տակ նախորդ փուլերում մի քանի անգամ նահանջել է: Հեղափոխության առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանն այժմ երկրի ղեկավարն է եւ հասկանալի է, որ ժողովրդական ճնշման եղանակն այսօր այնքան էլ նպատակահարմար չէ: Նոր իշխանության ներկայացուցիչներն այս օրերին հայտարարում են, թե այդ խնդիրները պետք է լուծվեն քաղաքական համաձայնությամբ:

ՀՀԿ-ում լավ հասկանում են, որ նոր ընտրությունների պարագայում իրենք կարող են չհայտնվել խորհրդարանում, քանի որ մինչեւ վերջին կաթիլը հեղինակազրկված են հասարակության աչքում: Նրանց ընդդիմանալու պատճառը հենց սա է: Բայց նաեւ լավ հասկանում են, որ ընդդիմանալը իրենց համար կարող է բերել անցանկալի գործընթացների: ԱԱԾ-ն ու ոստիկանությունը վերջին օրերին կոռուցիոն մի քանի սխեմաներ են բացահայտել, որոնք, հասկանալի է, կապվում են ՀՀԿ իշխանության մի քանի բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ: Ադ բացահայտումների գործընթացը շարունակվում է, որը կարող է ի հայտ բերել էլ ավելի խոշոր ու աղմկահարույց գործեր: Սա համաժողովրդական ճնշումից ոչ պակաս ճնշում կարող է լինել ընդդիմացող ՀՀԿ-ի վրա:

Հ. Կիրակոսյան

©progressgyumri.am Armenian News/Analyses/Research/Interview/Monitoring:

Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com

Հայոց հեղափոխության թավշյա փայլը

Վերջին տարիների Հայաստանում ստեղծված ներքաղաքական վիճակը որեւէ հիմք չէր տալիս մտածելու, որ երկրում հնարավոր է տեղի ունենա իշխանափոխություն: Իշխող ՀՀԿ-ն ամեն ինչ արել էր առնվազն մի քանի տարի իշխանության ղեկին մնալու համար, նաեւ սահմանադրական փոփոխությամբ ապահովելով իր առաջնորդ Սերժ Սարգսյանի վարչապետությունը:

Հայաստանում տեղի ունեցող քաղաքական զարգացումների հանդեպ հասարակական անտարբերությունը, ընդդիմադիր ուժերի համակերպվածությունը քաղաքական իրավիճակի ստատուս քվոյին էլ ավելի նպաստավոր պայմաններ էին ստեղծել իշխանության վերարտադրության համար:

Ահա այս կացության մեջ, երբ քաղաքացիական ակտիվիստների մի խումբ նախաձեռնեց «Մերժիր Սերժին» շարժումը, իսկ Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը սկսեց «Իմ քայլը» ակցիան, քաղաքական ու հասարակական շրջանակները դրանք համարեցին սովորական, տարիների ընթացքում շատ անգամներ տեսած փոքրածավալ ակցիաներ, որոնք մի քանի օր շարունակվելով՝ շատ արագ կավարտվեն եւ որեւէ արդյունքի չեն հասնի:

Սակայն օր օրի մեծացող շարժումը ապրիլի կեսերին, երբ մոտենում էր Ազգային ժողովում վարչապետի ընտրության օրը, այնպիսի մեծ ընդգրկում ունեցավ, որը շատերի համար անսպասելի էր:  Թերեւս անսպասելի էր նաեւ նախաձեռնողներից շատերի համար, չնայած մշակվել էր կոնկրետ ծրագիր ու գործողությունների ճանապարհային քարտեզ, որը մինչեւ Գյումրու Վարդանանց հրապարակից մեկնարկած առաջին քայլը ներկայացրել էր Նիկոլ Փաշինյանը: Այդ առաջին քայլը կատարվեց մի քանի հոգով, Երեւան հասավ հազարներով, այնուհետեւ շարունակվեց տասնյակ հազարներով:

Ապրիլի 17-ին Սերժ Սարգսյանը վարչապետ ընտրվեց փշալարերով ու ոստիկաններով շրջափակված խորհրդարանում:  Երբ Համաժողովրդական շարժման առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ժողովրդական, ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխություն սկսելու մասին, դրան հաջորդող օրերին Երեւանում ու հանրապետության մյուս քաղաքներում փողոցներ դուրս եկած ժողովրդի, հիմնականում երիտասարդների ու ուսանողների բազմամարդությունը ցույց տվեց, որ հանրապետությունում ստեղծված է հեղափոխական վիճակ:

Իշխանությունը, ոստիկանությունը անակնկալի եկան ու անպատրաստ էին ժողովրդի հեղափոխական պոռթկմանը, առավել եւս անպատրաստ էր պայքարի ցանցային այն եղանակներին, որոնք օգտագործում էին ցուցարարները. փողոցների փակում, պետական գերատեսչությունների շրջապատում, մայրաքաղաքի ամբողջ կենտրոնում իրականացվող երթեր, նստացույցեր, դասադուլեր ու գործադուլեր, ավտոերթեր, մարզերից եկող ցուցարարների մեծ խմբեր, Հանրապետության հրապարակում անցկացվող աննախադեպ ծավալի հանրահավաքներ:

Իշխանությունն հասկացավ, որ իր ավանդական, ուժային-ոստիկանական մեթոդներով ի վիճակի չէ ճնշել ժողովրդի հեղափոխական պոռթկումը, եւ Սերժ Սարգսյանն հնչեցրեց «Նիկոլ Փաշինյանը ճիշտ է, ես սխալվեցի» ճակատագրական խոսքը եւ հեռացավ: Առաջին փոխվարչապետ Կարեն Կարապետյանը փորձեց իրենով անել Սերժ Սարգսյանին հեռացրած հեղափոխության արդյունքը, սակայն երկու-երեք օր դիմադրելուց հետո վայր դրեց զենքերը: ԱԺ ՀՀԿ-ական մեծամասնությունը քաղաքական տարբեր ավանտյուրաների դիմեց իշխանությունը չհանձնելու համար, սակայն ժողովրդական ճնշումը հասավ այնպիսի բարձր աստիճանի, որ Հանրապետականը ստիպված էր ընդունել իր քաղաքական պարտությունը եւ հանձնել գործադիր իշխանությունը:

Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունը ցույց տվեց ՀՀԿ-ական իշխանության՝ տարիներ շարունակ հանրությանը մատուցվող ողջ կեղծիքը: Մարդիկ ոտքի էին ելել այդ կեղծիքի, անարդարությունների, անօրինականությունների, քաղաքական ու տնտեսական մենաշնորհների, անօրինական կերպով իշխանություն գրավելու, մարդկանց հույսից ու հավատից զրկելու, արտագաղթի, աղքատության դեմ: Փողոցներ դուրս եկած հարյուր հազարավոր մարդիկ փաստեցին, որ ՀՀԿ-ն զուրկ է լեգիտիմությունից, որ նրանց բոլոր թվերը նկարված են ու փուչիկ: Մեկ ամսվա ընթացքում պայթեց այդ փուչիկը:

Հայոց հեղափոխությունը մաքուր հայկական էր, չուներ աշխարհաքաղաքական որեւէ հետք ու միջամտություն: Այն բացառապես ներքին իրավիճակով ու տարիներով ժողովրդի մեջ կուտակված դժգոհությամբ պայմանավորված հեղափոխություն էր:

Հայոց հեղափոխությունն աննախադեպ էր իր խաղաղ բնույթով, ցուցարարների՝ վեր բարձրացված ձեռքերով. չեղավ ոչ մի զոհ, չթափվեց անգամ մի կաթիլ արյուն, գրեթե չեղան  բռնության մեծածավալ դեպքեր ու ծանր բախումներ: Համաշխարհային հանրությունը, միջազգային ուժերը հիացած ու զարմացած էին հայոց հեղափոխության թավիշի փայլից:

Հայաստանում հեղափոխությունը կայացել է, սակայն չի ավարտվել: Օրենսդիր ու դատական իշխանությունը դեռ մնում է հին ռեժիմի ձեռքին, որը թույլ չի տալիս կատարել համակարգային, ժողովրդավարական այն փոփոխությունները, որոնք բխում են հեղափոխության տրամաբանությունից , մտնում են Համաժողովրդական շարժման պահանջների մեջ:

Հայաստանում այժմ ընթացող քաղաքական գործընթացները միտված են հեղափոխությունը տրամաբանական ավարտին հասցնելու նպատակներին:

Հ. Կիրակոսյան

©progressgyumri.am Armenian News/Analyses/Research/Interview/Monitoring:

Tel: +37498 691-690; E-mail: progressgyumri@gmail.com